Wasanii wa Tanzania na Haki Zao-Tanzania artists' rights

Zijue Performing na Mechanical Rights katika muziki

2012-02-27T08:57:00.000-08:00

Ukitunga wimbo na ukiiweka katika hali ya kushikika mara hiyo unaanza kupata haki zote za wimbo huo. Wimbo ni mali itokananyo na ubunifu hivyo moja kwa moja unapata haki zinazostahili kutokana na mali hiyo na ni mali yako kama vile mali nyingine,gari, kuku, nyumba. Mara wimbo utakapokuwa tayari kutumika ni muhimu kusajili katika sehemu husika ili uweze kupata ulinzi na stahili zitakazopatikana kutokana na mali hiyo. Kuna haki za aina mbili, Performance Rights na Mechanical Rights.

Performance Rights ni zile haki zitokanazo na tungo ya muziki kutumika hadharani au kurushwa hewani. Hii inajumlisha pamoja na muziki kupigwa na Live Band na, au hata muziki uliokwisha rekodiwa kupigwa hadharani katika sehemu za hadhara kama restaurants, bar, klabu za usiku, kwenye maharusi, madisco na kadhalika. Performance rights pia ni haki zinazoambatisha muziki kurushwa hewani kupitia radio na televisheni. Kutokana na kuweko kwa haki hizi, watu binafsi na makampuni ambayo yangependa kutumia kazi hizo ni lazima wapate ruksa kwa mwenye mali na hivyo mwenye wimbo kupata royalties kila wimbo wake unaporushwa hewani au kutumika hadharani. Kutokana na kuwa si rahisi kukutana na kila mwenye wimbo vyama vya ukusanyaji mirabaha, collecting societies hufanya kazi ya kuruhusu matumizi na kasha kukusanya mirabaha kwa niaba ya watunzi. Hapa kwetu Tanzania COSOTA ndio chama kilichopewa dhamani hiyo.

Mechanical Rights ni zile haki zinazohusiana na kuweka tungo katika vinasa sauti kama vile kanda, CD na DVD. Hivyo mtu au kampuni inapotaka kuweka kazi ya mtu katika kinasa sauti cha aina yoyote hulazimika kupata ruksa kutoka kwa mwenye mali au taasisi ambayo ina mamalaka ya Mechanical Rights za kazi hiyo. Watunzi hupata Mechanical Rights kwa nyimbo zinaposambazwa na wauzaji.

Kama nilivyosema kabla ili kurahisisha ufuatiliaji na uratibu wa haki zilizotajwa hapo juu copyright collecting agency au copyright collecting society hutengenezwa ambapo aidha huwa ni chombo kilichobuniwa na watunzi au chombo kilichowekwa kisheria. Chombo hiki hupewa mamlaka na wanachama pia kutoa na kusimamia leseni mbalimbali kwa kazi walizozisajiri

Kwa hapa Tanzania Bara chombo ni COSOTA na Zanzibar COSOZA. Hivi ni vyombo vilichopewa mamlaka kisheria kushughulika kwa niaba ya watunzi kufuatilia haki zao, na kukusanya mafao yatokanayo na kazi hizo.

Kuweko kwa taratibu za kukusanya mirabaha kuna wapatia fulsa wanamuziki wakongwe kuendelea kupata chochote na hata kutajirika japo nyimbo zao ni za zamani, na pengine haziuziki tena. Mtunzi wa wimbo wa Red red wine alikwisha kata tamaa kimaisha uliporekodiwa upya wimbo huo ametajirika kutokana na wimbo huo.

Ni ukweli usiopingika kuwa kuna baadhi ya shughuli haziwezi kukamilika bila ya matumizi ya muziki. Kwa mfano biashara nyingi huongezea motisha kwa kupiga muziki. Mabaa, restaurant, magari ya kusafirisha abiria, na kadhalika. Haya ni matumizi makubwa tu ya muziki.

Shughuli mbali mbali za sherehe kama vile mikutano ya kisiasa, harusi birthday party hutawaliwa na muziki ambao matumizi yake huwa hayalipiwi kinyume kabisa cha haki za kimsingi za binadamu waliotunga nyimbo zinazotumika

Hakishiriki ni nini?

2012-02-19T05:03:00.000-08:00

Hakishiriki ni haki wanazopewa wadau ambao si watunzi lakini ushiriki wao umewezesha kazi ya mtunzi kufika au kuonekana hadharani. Kati ya hao ni wale ambao wanaotengeza kusambaza na kuziweka hadharani kazi zitokanazo na ubunifu kwa mfano.-

* Performers, mwanamuziki ukipiga wimbo ambao hukutunga unalindwa na hakishiriki

* Actor-unapoigiza scene ambayo hukutunga unalindwa na Hakishiriki

* Producers of sound recordings-wale watayarishaji wa kazi zilizorekodiwa,

* Broadcasting Organisations- vyombo vya utangazaji, pale wanapotumia ubunifu kutunga aina ya vipindi, mara nyingi sana nimesikia watangazaji wakiwananga wanamuziki kwa kuiga muziki wakati wanatumia kipindi ambacho wao wenyewe wameiga toka chombo kingine cha utangazaji.

Ulinzi wa haki hizi unafanana sana na ulinzi wa Hakimiliki, japo kwa mfano kwa sheria za nchi yetu ulinzi huu huwa wa miaka 20 kuanzia siku kazi imewekwa hadharani.

Jifunze Hakimiliki na Hakishiriki (III)

2011-12-27T07:40:00.000-08:00

6) Je unaweza kutumia kazi yenye hakimiliki bila kupata ruhusa?

Hakimiliki huruhusu matumizi yasiyohitaji ruksa. Katika nchi yetu matumizi binafsi yanaruhusiwa bila kupata ruksa. Kwa mfano ukitaka kutengeneza nakala za CD au DVD kwa matumizi binafsi. Pia unaweza kutoa nakala kwa ajili ya kutumia kwa mafunzo lakini nakala hizo hulazimika kuharibiwa mara baada ya somo. Vitu vya maandishi kwa mfano sheria au vitabu vikubwa vya dini kama Biblia na Koran havina hakimiliki, kwa hiyo vinaweza kutumika bila kulazimika kupata ruhusa kutoka kwa mtu yoyote. Japo matokeo ya kazi hizo hupata hakimiliki. Kwa mfano mtunzi akichukua aya ya Biblia na kutunga wimbo, wimbo huo hulindwa na sheria za Hakimiliki japo mashahiri yanauruhusiwa kutumika na mtu mwingine yoyote bila kulazimika kutafuta ruksa. Kutokana na kazi nyingi kuruhusiwa kunakiriwa kwa matumizi binafsi, kuna nchi zimeanzisha taratibu za ‘Blank Tape Levy’ ambapo kodi hutozwa kwa CD, DVD, na kanda zote tupu kwa kuelewa kuwa vifaa hivyo lazima vitatumika katika kunakiri kazi, japo zinaweza kuwa si za kufanyia biashara. Mapato ya Blank Tape Levy kuwa ni sehemu ya gawiyo kwa wanachama wa Collecting Society.

7) Hakimiliki huindwa kwa muda gani?

Mbunifu wa Tanzania hupewa ulinzi wa Hakimiliki kwa kipindi cha maisha yake yote na miaka 50 baada ya kifo chake. Katika Umoja wa Ulaya (European Union) ulinzi ni maisha yote na miaka 70 baada ya kifo cha mtunzi. Lakini ulinzi huu ni kwa Haki za Kiuchumi tu. Haki za kimaadili hazina ukomo, hii ina maana kwa mfano umetunga kitabu, hata kikibadilishwa wachapaji mtunzi utabaki ni wewe tu hata ipite miaka mia. William Shakespear alitunga vitabu kadhaa vikiwemo The Merchant of Venice na Julius Ceasar, Mwalimu Nyerere alitafsiri vitabu hivi, hivyo juu ya ganda la kitabu huandikwa mtunzi William Shakespear, kimetafsiriwa na Julius K Nyerere

Jifunze Hakimiliki na Hakishiriki (II)

2011-12-20T10:27:00.000-08:00

3) Hakimiliki inapatikana vipi?

Hakimiliki hupatikana na kuanza kulindwa mara kazi inapokuwa katika hali ya kuweza kushikika bila kuweko na taratibu zozote za usajili. Kwa njia hii kutambulika kwa Hakimiliki kuko tofauti na haki nyingine katika Milikibunifu kama vile Hataza, au Majina ama alama za biashara ambapo ni lazima kusajili kazi. Taratibu hizi za kutoa haki moja kwa moja katika Hakimiliki ni kutokana na makubaliano yaliyomo katika Berne Conventions.

Mwaka 1952 alama ya © ilitambulishwa na UNESCO kama ndio kitambulisho cha kazi inayolindwa na Hakimiliki. Japo kuwa kama ilivyotajwa hapo juu si lazima kusajili kazi ili ilindwe, sheria za nchi mbalimbali huweka taratibu za kusajili kwa hiyari (voluntary registration). Kwa hapa Tanzania COSOTA ndio imepewa jukumu la kusajili kazi za hakimiliki. Hii zaidi husaidia katika ushahidi wa nani mwenye mali kama italazimika kufanya hivyo.

4) Hakimiliki ni mali ya nani?

Kimsingi, mwenye hakimiliki ni yule aliyebuni kazi Fulani kwa mara ya kwanza. Mara nyingi hujulikana kama mtunzi au mbunifu. Ikiwa watu wengi walishirikiana katika kutunga kazi hiyo kwa lugha ya Kiingereza hujulikana kama joint authors. Lakini ikiwa watunzi ni waajiriwa, na wametunga kazi hiyo katika shughuli zao za kazi sheria ya nchi yetu inasema mali ni ya muajiri, labda pale ambapo pana mkataba unaoeleza hali tofauti na hiyo. Katika nchi nyingine mwajiri lazima apate ruksa ya kimaandishi kutoka kwa mtunzi ili kutumia kazi zilizotungwa.

5) Mwenye Hakimiliki anafaidi vipi haki zake?

Hakimiliki humpa mwenye hakimiliki haki zote katika matumizi ya kazi yake. Kimsingi mtu yoyote atakaetaka kurudufu au kuzitoa hadharani kazi zinazolindwa na hakimilikilazima aingie katika mkataba na mtunzi wa kazi. Mara nyingi watunzi hutumia ‘record companies’ au vituo vya utangazaji katika kutoa kazi zao hadharani. Mwenye hakimiliki anapewa mamlaka ya kuweza kutoa leseni ya matumizi ya kazi yake kwa makubaliano, japo kuna nchi nyingine huruhusu mtunzi kutoa ruksa (assign) haki zake zote kwa mtu mwingine kwa malipo ya mara moja (lumpsum) au kwa kupata asilimia fulani ya mapato ya kazi hiyo. Lakini lazima ikumbukwe kuwa kwa sheria ya nchi yetu, hakimiliki huwa ni ya mwajiri katika hali ambayo mtunzi anakuwa ameajiriwa, hivyo mtunzi ataaishiwa kupewa mshahara tu kutokana na kazi yake.

Mheshimiwa Waziri Dr E Nchimbi, Serikali haina nia thabiti kumaliza wizi wa kazi za sanaa

2011-12-19T12:11:00.000-08:00

Kwa Mheshimiwa

Waziri wa Habari, Utamaduni na Michezo.

WIZI WA KAZI ZA SANAA.

Mheshimiwa nategemea usalama na unaendelea vizuri na kazi. Mimi si mgeni kwako, nimeshafika ofisini kwako tukaongea mengi sana kuhusu sanaa na hasa wizi wa kazi za sanaa. Ilikuwa ni mapema baada ya wewe kuteuliwa tu kuwa Waziri wa Wizara yetu. Nilitoka ofisini kwako nikiwa na furaha na matumaini, lakini naona muda unakwenda maumivu yako palepale. Nimesikia tena si mara moja hata Mheshimiwa Rais ‘akilaani’ wizi wa kazi za sanaa, lakini kila mara napata picha kuwa serikali haijaamua kumaliza tatizo hili. Mambo mengi yananihakikishia ukweli wa picha yangu hii.

Kwa kweli wengine tuliposikia kuwa safari hii wasanii tuko Wizara moja na Habari tukaelewa tatizo letu la kuibiwa na vyombo vya habari litaisha, miezi imepita na sasa miaka inaanza kuhesabika hakuna dalili zozote za kuonyesha mabadiliko ya unafuu wa wizi huo. Hebu tuanze na TBC, chombo ambacho kiko chini ya Serikali yenyewe.

Kuanzia katikati ya miaka ya 90 wakati huo ikiwa RTD, taasisi hii ilianzisha biashara ya kuuza kanda za muziki unaojulikana kama zilipendwa, pia kulikuwa kunauzwa kanda za ngoma za makabila mbalimbali, na pia kanda za vipindi maarufu kama vile Pwagu na Pwaguzi. Hili halikuwa tatizo , tatizo ni kuwa baada ya kupata fedha za mauzo hayo, TBC hawakushughulika kabisa kukumbuka kuwalipa wasanii ambao ndio walikuwa watunzi, waimbaji, na wapigaji wa vyombo, na waigizaji mbalimbali vya kazi hizo, haihitaji busara kubwa kuona huu ulikuwa wizi wa wazi ukiendelezwa na chombo cha serikali, na kwa vile risiti za serikali zilitolewa, serikali yetu wenyewe ilikuwa inafanya biashara ya Piracy au uharamia wa kazi za muziki. Aibu hii iliendelea hata baada ya kuanza kutekelezwa kwa sheria ya Hakimiliki na Hakishiriki No7 ya 1999.

Risiti ya manunuzi ya CD

Ganda la nje la CD zitokazo TBC

Pamoja na waraka huu naambatanisha picha ya ganda la CD lililotengenezwa bila hata kujali thamani ya kazi zilizomo katika CD hiyo ambayo ina nyimbo za bendi niliyoshiriki kuwemo. Pia naambatanisha nakala ya risiti ya manunuzi ya CD hiyo.

Aibu iliyoje chombo cha serikali kinavunja sheria zilizotungwa na serikali yenyewe. Si hivyo tu, kuanzia mwaka 2003 Regulations kuhusu malipo kwa ajili ya matumizi ya kazi za muziki zimekuwa tayari, ungelitegemea kuwa TBC Radio na TV zingekuwa mstari wa mbele kutekeleza sheria na kuanza kulipa kwa ajili ya matumizi ya kazi za muziki, lakini mpaka leo dhuluma hiyo inaendelezwa na chombo hicho kwa kutumia kazi za wasanii kwa masaa 24 bila kulipa senti tano. Naongelea kwanza TBC kwa kuwa ni Taasisi iliyo chini ya serikali na ilipaswa kuwa ya kwanza kufuata sheria. Usugu huu wa serikali yenyewe kuendelea kuwaibia wasanii ndio unaovipa vichwa hata vyombo vingine vya utangazaji viendelee kugoma kuwalipa wasanii kwa kisingizio kuwa vyombo hivyo vinawa’promoti’ wasanii.

Mheshimiwa tunajua hili liko katika uwezo wako na tunaimani utalitatua bila wasanii kufikia kulazimika kuonyesha hisia za kuchukia kwao.

Swala la wizi wa kazi za sanaa linalindwa na sheria ambayo iko chini ya Wizara ya Viwanda na Biashara Viwanda na Masoko, hili ni tatizo hivyo kuna umuhimu wa kutafuta njia ya kuwa na kamati ya pamoja ya Wizara mbili hizi. Kuna mengi ya ajabu yamekuwa yanaendelea katika kukwamisha kutekeleza kikamilifu sheria hii. Naomba nitoe mifano, mwaka 2001 ilitengenezwa kamati iliyoitwa National Anti Piracy Committee, mimi ndiye niliteuliwa kuwa Mwenyekiti wa Kamati hii. Kamati hii ilitakiwa kutengeza Regulations za kuwezesha kutekelezwa kwa sheria ya Hakimiliki hasa kipengele kilichotaja kuwa ‘kazi zote za muziki na filamu zitatakiwa ziwe na alama ya kuzuia uharamia wa kazi hizo yaani anti piracy device’.

Kazi hii ilifanyika kwa taabu sana kwa mara nyingi kukosa ushirikiano na Taasisi nyingine za serikali ambazo zilikuwa ni wajumbe katika kamati hii, wajumbe walitoka BASATA, COSOTA, Ofisi ya Mwanasheria Mkuu, Forodha, Vyama vya Muziki,wafanyabiashara wasambazaji wa kazi za sanaa, Wizara ya Viwanda na Biashara, Wizara ya Elimu na Utamaduni na kadhalika. Hatimae kazi hii ilimalikamilika na Regulation hizo kuwa tayari. Regulations zikielekeza kuwa kazi zote halali za muziki na video zilitakiwa kuwa na stempu au sticker kwa mfano wa ile iliyoko katika vinywaji vikali au sigara, japo hii ilikuwa na masharti tofauti kidogo na hizo stempu au sticker zilizotajwa, na hata jina ikapewa ikaitwa HAKIGRAM. Regulation hii ilitakiwa kutiwa saini na Waziri wa Viwanda na Biashara wakati huo ili ianze kazi, Waziri husika kwa wakati huu akiwa Mheshimiwa Ngasongwa. Mheshimiwa Waziri alifanya kazi yake na alitia saini regulation hiyo ili iweze kutangazwa katika gazeti la serikali na kuanza kufanya kazi, cha ajabu nakala zote zilizotiwa sahihi zilipotea hapo hapo Wizarani!!!!!!!!. Baada ya Uchaguzi 2005 Mheshimiwa Waziri Karamagi alilazimika kutia saini nakala nyingine, na ndipo kilipoanza kizungumkuti cha serikali kutokutoa fedha za kuwezesha kuanza kununua sticker za kwanza za kuwezesha kutekeleza zoezi hilo. Na mpaka leo zoezi hilo halijafanyika. Kama nilivyosema kuna mengi ya ajabu yanayoendelea katika swala la ulinzi wa kazi za sanaa. Miaka miwili iliyopita zikaweko habari kuwa swala hili la kumaliza tatizo la wizi wa kazi za sanaa limeanza tena kushughulikiwa na Ikulu. Kwa mshangao afisa moja aliyejitambulisha kuwa anatoka TRA aliniomba nimueleze matatizo katika tasnia ya muziki kwani katumwa na Ikulu ashughulikie matatizo hayo na kuweza kuanzisha sticker kwenye kila kazi ya sanaa, na kuwa yeye ni mtaalamu sana hata Nigeria walimuita yeye akawasaidia!!!!!nilishangaa kwani hilo jambo lilikwisha tengenezewa hata Regulation ila kutekelezwa kwake ndio kilikuwa kumekwama hivyo sikuelewa kwanini jambo ambalo lingekamilika kwa kupiga simu COSOTA na kupata maelezo na kuanza kutekeleza. Pia hatukuweza kuelewana na Mheshimiwa yule kwa kuwa kwanza alikuwa amekuja sehemu niliyokuwa napiga muziki na ilikuwa ni zaidi ya saa 6 usiku, na pili alikuwa amelewa kwa hiyo ilikuwa ni kazi bure kuelewana nae, nilimwomba anitafute wakati akiwa mzima sijamwona mpaka leo.

COSOTA ndicho chombo ambacho kinashughulikia mambo ya Hakimiliki kwa mujibu wa sheria ya nchi yetu. Katika Bodi iliyoisha muda wake 2006, ambapo pia nilikuwa mjumbe tuliona kuna haja ya kufanya marekebisho mengi katika chombo hiki, ikiwemo kurekibisha sehemu mbalimbali za sheria iliyopo ya Hakimiliki, ili kuwezesha kuweko na ulinzi unaofaa wa haki za wasanii. Jambo hili lilianza kutekelezwa. Katika mkutano mkuu wa COSOTA wa mwaka 2007 ambao ulikuwa ni Mkutano Mkuu wa mwisho kwani haujafanyika mwingine tena, ilichaguliwa Bodi mpya, bodi hii hupitishwa na Waziri wa Viwanda na Biashara baada ya yeye kuteua Mwenyekiti wa Bodi. Jambo la kushangaza miezi kadhaa ilipita hadi kufikia Bunge la Bajeti la mwaka 2008, Mheshimiwa Waziri alikuwa hajapitisha Bodi hiyo, pamoja na kuulizwa swali hilo wakati wa kutoa makadirio ya Bajeti ya WIzara yake Mheshimiwa Waziri alijibu kuwa jambo hilo liko mezani kwake, ushahidi wa Hansard utaonyesha hilo. Hata lilipofika Bunge la Bajeti la mwaka unaofuata 2009, bado Mheshimiwa Waziri alikuwa hajakamilisha kazi hii na aliulizwa tena na Mheshimiwa Martha Mlata(MB), ambaye ndiye aliyekuwa kamuuliza 2008, akajibu kuwa hilo amekwisha lishughulikia, lakini kwa mshangao majina ya wajumbe Bodi yaliyopitishwa si yale ambayo wanachama walichagua kwenye Mkutano Mkuu wa 2007, bali lilikuwa chaguo la Mheshimiwa Waziri.

Huu ni mwaka 2011 mwishoni karibu miaka mitano COSOTA haina Board, Je, ilikuwa inapataje ruzuku? Audited reports zilikuwa zinapitishwa na nani?

COSOTA hukusanya fedha kwa niaba ya wasanii bila Bodi iliyoteuliwa na wasanii kutakuwepo vipi ushahidi kuwa fedha zao zinatumika kadri ya mujibu wa Katiba ya COSOTA. Mipango yote iliyokuwa imeanzishwa na Bodi iliyopita imepotelea wapi? Mheshimiwa narudia tena kuna mambo ya ajabu sana katika utekelezaji wa Serikali katika kulinda haki za wasanii wa nchi hii.

Utafiti uliofanywa karibuni(2009) unaonyesha katika tasnia ya MUZIKI peke yake mapato kutokana kazi hizi ni Tshs Bilioni 78. Pia ikaonyesha ni asilimia 12 tu ya wanaopata fedha hizi wanaolipa kodi. Serikali ingepata kiasi cha Bilioni 18 kutokana na kodi. Mheshimiwa ukikumbuka kuwa Bajeti ya Wizara yako haifiki hata Bilioni 7, nadhani unaweza kupata picha ya ukubwa wa ukwepaji wa kodi, na hapa hakujaguswa sekta inayokuja juu sana ya filamu. Kuanza kufanya kazi zile sticker kungewezesha serikali kupata takwimu ambazo zingewezesha kukusanya kodi stahili. Pia wasanii wangeweza kupata stahili yao ya malipo kutokana na kazi zao. Tumeona viongozi wakuu mkishiriki katika uzinduzi wa album mbalimbali za wasanii, je mnajua kuwa mnaemfanyia promotion si msanii ila msambazaji wa kazi ambaye kama tunavyoona hata kodi halipi?

Mheshimiwa kwa kuwa wasanii tuko chini ya Wizara yako tafadhali sema neno moja tu mambo yabadilike. Pia tunaomba nyinyi Viongozi wa juu kabla hamjatoa matamko kuhusu wizi wa kazi za sanaa tungewaomba mpate taarifa kamilifu kuhusu sekta hii. Kutegemea kupata taarifa sahihi kutoka kwa mfanya biashara anaefaidi mapato kutoka kwa kazi za wasanii na kutegemea atakuwa kweli ni jambo ambalo linashangaza sana

Ni mimi mwanamuziki

John Kitime

Jifunze Hakimiliki na Hakishiriki

2011-12-18T01:06:00.000-08:00

Nawaletea mfululizo wa makala za mafunzo ya Hakimiliki na Hakishiriki. Waandishi mnaruhusiwa kunukuu makala hizi ili ziweze kusambaa kwa wingi kadri iwezekanavyo

1) Nini madhumuni ya ulinzi wa Hakimiliki?

Hakimiliki hulinda kazi za kimaandishi na kazi za sanaa kwa kutoa haki mbalimbali kwa watunzi wa kazi hizo. Hakimiliki hailindi wazo bali hulinda matokeo ya wazo. Matumizi ya wazo kutokana na Hakimiliki hayalindwi katika Hakimiliki, kwa mfano mtu akiandika makala juu ya jinsi ya kutengeneza aina mpya ya boti, mtu mwingine akaweza kutengeneza boti kwa kutumia maelekezo yale atakuwa hajavunja sheria ya Hakimiliki. Ili itakuwa ni makosa mtu kutengeneza nakala za maandiko hayo na kuyauza bila ruksa ya mtunzi. Ili kazi ilindwe ni lazime iwe katika hali ya kushikika bila kujali madhumuni au ubora wa kazi yenyewe. Hivyo basi ukiandika shahiri si lazima lichapwe kwa mashine hata kama ukiandika kwa kalamu kwa muandiko mbovu, shahiri hilo litalindwa na hakimiliki.

2) Hakimiliki hutoa ulinzi wa aina gani?

Hakimiliki kwa kawaida hutoa ulinzi wa haki za aina mbili, ambazo hujulikana kama Haki za Kiuchumi (Economic Rights), na Haki za Kimaadili (Moral Rights).

Haki za Kiuchumi ni zile haki ambazo zinamuwezesha mwenye Hakimiliki kufaidi mapato kutokana na kazi zake. Hivyo basi mwenye Hakimiliki anakuwa na mamlaka ya kuruhusu watu wengine watumie kazi zake ili aweze kupata pato kutokana na kazi hizo. Hivyo mwenye hakimiliki ataweza kuruhusu kazi zake kurudufiwa au kama ni mchezo kuonyeshwa hadharani, kama ni wimbo kupigwa redioni, na kwenye vyombo vingine vya utangazaji na pia katika mtandao wa intaneti.

Haki za kimaadili zinamuwezesha mwenye hakimiliki kutambulika katika kazi yake. Kwa mfano kama ni kitabu kuweza kutajwa kuwa ndie mtunzi wa kitabu kile, au ni muziki muhusika kutajwa nafasi yake katika wimbo husiki. Je ni mtunzi, mwimbaji, producer na halikadhalika Pia haki hizi humuwezesha mwenye kazi kuzuia kutolewa hadharani kwa kazi yake, na kuzuia matumizi ya kazi yake ambayo ataona yatamdhalilisha au kuharibu maana ya kazi yake.

WARAKA WA KWANZA WA MAC TEMBA

2011-11-29T05:37:00.000-08:00

Salaam nyingi kweni nyi wote wapenzi wa muziki hapa Bongo,leo kamanda wenu Mac Temba aka mwanaharakati wa Anti virus nataka kuwapa tafsiri na kuweka mambo sawa yote kuhusiana na mambo kibao yanayopindishwa na kuficha ukweli wa Vuguvugu la kudai haki sawa na uwanja huru wa kufanya sanaa hapa Bongo,kwa jina la mtaani limepewa jina la “Anti virus”

Anti virus ni mkusanyiko wa watu mbalimbali wenye taaluma mbalimbali na uwezo mbalimbali ambao tunaamini kuwa sanaa hii ya muziki inaweza kuwasaidia vijana wengi hapa bongo na pia kuisaidia nchi yetu kupata kodi ambayo itasaidia kuleta maendeleo na kuisogeza nchi yetu mbele kama wenzetu Afrika kusini,Nigeria.Kamwe huu si mgomvi na mtu mmoja wala chombo kimoja cha habari.

Kinachodaiwa hapa ni haki na usawa katika sanaa na malipo sahihi kama wanavyolipwa wakenya na wanaigeria wakija hapa kufanya maonyesho mafupi ya muda wa saaa moja na kuchota mamilioni mengi toka kwa makampuni ambayo yanapata faida toka kwa watanzania hawa ambao wasanii wao wa ndani wanaishi maisha mabovu sana na wala hawakumbukwi na makampuni haya ya bidhaa ambayo hupata mamilioni ya faida toka wa watanzania hawa.

Sanaa na soka ni fursa pekee ya kumfanya mtoto toka katika familia masikini kuweza kuwa milionea ama kufanikiwa kujinyanyua toka katika maisha mabovu mpaka maisha bora,ni kama mpira ulivyo katika nchi ya Brazil,soma historia za wanasoka kama wakina Ronaldo de Lima na wekina Pelle soka ndilo lililowafanya waweze kujiinua na kuweza kuzisaidia familia zao kupata mafanikio na kuishi maisha bora nay a kifahari.

Hakika naomba niweke sawa hapa Anti virus movement ya kudai haki si ugomvi kati ya Sugu na Ruge bali ni vuguvugu la wasanii wa zamani wanaamini kuwa game ya muziki haiendi sawa na kutaka mambo yawe wazi na BASATA na COSOTA kuundwa upya ili ziweze kufanya kazi kwa ufanisi na kupunguza haya malalamiko na pia watu hao wanaoitwa mapebari katika muziki(hao Virusi katika muziki wanaotafuna mamilioni ya wasanii wetu wachanga wakome),hii ndio sababu ya anti virus na hakika kadiri muda unavyozidi kwenda nashukuru watanzania wanazidi kutuelewa.
Sugu ndiye msanii pekee anayeweza kusimama mbele na kujiita Legendary katika muziki huu na si mwingine yeyote maana wengi wao ni kama “fisi maji” mnaotaka mabadiliko lakini hamtaki kuongea eti “mtanyimwa airtime redioni” acheni ujinga na kujifanya wanaharakati wakati mnaendelea kunyonywa na mnaishi maisha mabovu wakati sanaa yenu ni kubwa sana na ndiyo kazi pekee inayowafanya muishi mjini,maana wengi wenu mliacha shule kukimbilia katika sanaa cha kushangaza mnaogopa kusimama na kutetea haki zenu za msingi.

Mapambano dhidi ya vuguvugu la kupinga unyonyaji huu hayajaanza jana wala juzi,Solo Thang mwana hiphop anayeishi na kufanya kazi Ireland aliwahi kuingia katika beef na redio moja hapa kwa kudai haki na kuwachana kuwa wanaiba haki za wasanii,wakampiga vita na kumtengenezea kila hila ili kumpoteza,hata wasanii ukiongea nao wanajua haya ila eti wanamuogopa huyo virus eti atawapoteza na kuwanyima airtime ila wako tayari kuendelea kusafriki mikoa yote kwa show ya laki 4 wakati wanaingiza mamilioni ya shilingi.

Inashangaza eti msanii kama Lina eti anaambiwa ana mafanikio kwa kuweza kununua gari aina ya “Vitz” baada ya kuuza albamu na kufanya show kibao,je haya ni mafinikio kweli kwa mauzo ya albamu Bongo?haya ndio mambo tunayopigia makelele maana zamani adui wa wasanii alikuwa mdosi lakini siku hizi mpaka huyo Virus sasa ndiye anayeamua kusambaza albamu za wasanii wetu na nani apewe shilingi ngapi kwa albamu yake.

Ni wasanii wangapi wa hapa kwetu wenye kuishi maisha ya kueleweka na kumiliki vitega uchumi na kuweza kuendesha maisha yao???hakika hawazidi kumi kwasababu wengi wanapambwa redioni lakini ki uhalisia hawana cha maana,hebu ona wsanii kama Mr Nice,Bushoke,Gangwe Mobb,Feroos,East Coast Team walivyotumiwa na alivyotupwa na hao wadau,Sio kwamba wametumia pesa vibaya bali asilimia kubwa ya pesa hizo huliwa na hao wadau na kuahidiwa eti promotion ya albamu ijayo.

Hili si sawa ndio maana katika hili tunataka wanaojibu hoja za Anti virus wajibu hoja na sio propaganda za kitoto maana watu wameamka na wanataka majibu na uwanja huru katika sanaa,kila mwenye fursa na uwezo katika sanaa afanye bila kubughuziwa,sanaa iwe huru na vyombo vinavyosimamia sanaa viweze kufanya kazi bila mikono ya hawa virus aka mabepari wa sanaa wanaopigwa vita.Huu sio ugomvi wa watu wawili hapana,haya ni mapambano ya kudai haki na usawa katika sanaa yetu maana sanaa si ya watu wachache.

Kama mambo haya ya sanaa yetu yangeweza kuwa wazi na fair tungeweza kuwa na wasanii wenye mafanikio kama lady Jaydee wengi sana na hakika wangeweza kuwavutia mabinti wengi kuingia katika sanaa hii lakini ukimtoa lady jaydee taja mwanamuziki mwingine mwenye mafanikio kama yeye,Kuna siku moja niliona mahojiano na msanii mmoja mkubwa wa hip hop bongo anayejiita legendary akisema mafanikio yake katika gemu toka aanze miaka zaidi ya kumi nyuma ni nyumba na gari Spacio!!! Daah inasikitisha sana unapoona msanii kama Nonini wa juzi juzi sasa hivi ana mafikio makubwa na hafanyi show chini ya dola 2500 na ukiwataka P unit ni dola 3000 lakini katika show hiyohiyo msanii wa bongo analipwa laki 4 na wengine mpaka bure kwa ahadi ya kupewa airtime redioni kwao,huu ndio wizi tunaousema uishe maana ni lini msanii wetu atakuwa na mafanikio kama malipo ndio haya.

Hofu kubwa ya kundi hilo la mafisadi wa sanaa hapa Bongo ni kuwa haya mambo yakiwa wazi watakosa pa kuiba na kufisadi ndio maana wanapandikiza mamluki na kujibu majibu ya ki propaganda na kukimbia hoja za msingi,jambo moja ambalo wanapaswa kulijua ni kuwa hakuna jambo ambalo halina ncha.

katika hili muda umefika,jana kwenye facebook mambo mengi yamejiri na comments kibao mmoja wa wadau wa muziki Pkay alindika “the fall of Roma empire…wake up kids…maji yakizuiwa njia hutafuta mkondo mwingine,someni alama za nyakati”

Dada Maria Sarungi- Tsehai yeye aliubatiza huu mwamko kama Sugu phenomenon katika ukurasa wake wa facebook jana na kusema “Angry young men ambao wamechoka na wameamua kujiexpress kupitia muziki,ni hatua nzuri ila isiishie hapo…”

Carren Flora Mgonja kwenye wall yake ameeandika”Asanteni vinega kwa kutupa show tukioikosa kwa long tyme,I salute my brothers,safi sana Adili na songi lako peke yangu,Soggy na kibanda cha simu”

Hili mimi nililijua litafika hapa maana hakika ni jambo ambalo tulikiwa tunalizungumzia mara kwa mara katika mijadala na wadau wa muziki huu kuwa kuna watu wachache wanaohodhi mamlaka na kufanya mambo katika sanaa yasisogee mbele kwa manufaa yao binafsi,napinga sana suala hili “eti muziki wetu haulipi”nani kasema muziki haulipi?mbona hao wadau ni muziki huu huu umewafanya mpaka wameweza kufungua TV,muziki huu huu ndio unaowafanya wao kununua magari ya kifahari.

Nguvu ya mabadiliko ya watu haipingwi kwa vijembe redioni wala maneno ya shombo,bali kwa Hoja zenye msingi na zenye majibu na si kwa hoja nyepesi jamani,wasanii wengi wamejazwa fikra kuwa huu ni ugomvi binafsi kati ya watu wawili,hakika sio kweli,suala la Malaria No more limepita sasa tunasonga mbele na kutaka kila msanii kweli apate kipande chake halali na kuacha kutengenezewa wasanii na kikundi kimoja cha watu kwa maslahi yao.Miaka miwili iliyopita walianzisha mizengwe eti Hip Hop hailipi na kuwavuruga sana wasanii na wale wachache wasioweza kupambana wakaamua kuanza kubana pua ili wapewe airtime.

Kwa muda mrefu nimekuwa mdau na naufahamu muziki huu kwa upeo mkubwa sana na ndio maana nayaongea haya bila woga,ifike muda kila mtu akafanya jambo analolijua na sio kubahatisha,kuna jamaa mmoja eti ni “music director “wa redio moja hivi ya fm hapa mjini eti yeye kazi yake ni kusikiliza nyimbo na kutoa kasoro na marekebisho cha kushangaza huyo anayeitwa music director hana hata diploma ya muziki huo,unawezaje kukosoa kitu amabcho hukijui na kutenda haki???haya ndio mambo ya kimagumashi yanayoharibu muziki wetu,get a life boy na kama unataka kufanya mambo nenda shule japo diploma itakupa msingi wa kufanya hayo.

Miaka michache iliyopita alivuma msanii Mb Doggy na kutajwa kuwa ameuza kopi zaidi ya laki moja katika siku mbili za mauzo ya albamu yake ya “Lafifa”daah akapewa coverage kubwa na mengi yakasemwa ooh kavunja rekodi mpaka kawafunika jamaa wa bendi lakini hebu mtafute Mb Doggy leo kaa nae umuulize uhalisia wa yaliyotokea,utasikitika na kuduwaa,leo hii Mb Doggy anapambana kurudi upya kwenye game japo apate hela ya kuishi,hii ni hatari sana.

Wasanii wa bongo amkeni acheni kufanywa misukule na kutumiwa kama daraja la kupata mafanikio ya watu wachache na aminini kuwa hata nyie mnauwezo wa kufanya makubwa na kumiliki magari ya kifahari kama chameleon,Nonini,Bebe Cool ama Nameless na kuacha kuishi maisha ya kuunga unga wakati you got all the means to be on Top,Bila kuamka na kupigania hili hakika mtazeeka na kukosa la kuwaelezea watoto na wajukuu,Hata marehemu mzee Kipara wa kaole alikuwa kijana kama nyie hebu ona maisha ambayo alikuwa anaishi mpaka mauti ikamfikia.inasikitisha na bila kutumia ujana wenu sahihi hakika mtakuwa mizigo huko uzeeni.

Waraka wa pili utakujia tena jumatatu ijayo>>>>hii ni kwa ajili ya wapenda muziki wote na kupata ufahamu ya kinachoendelea kwenye Anti Virus Movement ya kuokoa muziki huu wa Bongo usiendelee kupotea na kufaidisha kundi dogo la mabepari aka Virusi.

ALUTA CONTINUA….
Anti Virus Activist MAC

Matumizi ya majina katika Hakimiliki

2011-11-08T22:04:00.000-08:00

Hakimiliki haitoi haki katika matumizi ya majina. Swala la majina linakuja katika tawi jingine la sheria za Milikibunifu linaloitwa Tradenames au majina ya biashara. Brela iliyoko chini ya Wizara ya Viwanda na Masoko ndiyo yenye mamlaka ya kusajili majina ya biashara, Hivyo ukiwa na jina na unataka kulisajili kisheria unaenda Brela nao hutoa ushauri kuhusu hilo. Lakini kuna majina ambayo ni ya kawaida na unapenda kusajili kama jina la biashara, hutaweza kusajili kama jina hilo tayari linatumika kwa biashara inayofanana na unayotaka kuanzisha. Kwa mfano unataka kuanzisha kampuni ya kutengeza tochi ukasajili jina la Malaika Torch Company, haitawezekana tena kwa mtu mwingine hapa Tanzania kuanzisha kampuni ya tochi akaiita Malaika, lakini jina hilo linaweza likasajiliwa na mtu anaetaka kutengeza mali isiyo na uhusiano kabisa na tochi. Mfano tuna jina Kilimanjaro, kampuni nyingi mbalimbali zimetumia jina hilo kama inavyoonekana hapo chini.

Zijue Haki katika Hakimiliki

2011-09-06T09:28:00.001-07:00

Hakimiliki ni haki zinazotolewa kwa mwenye hakimiliki. Haki hizi ziko katika mafungu mawili. Haki za kimaadili, hizi ni haki ambazo hazihamishiki umiliki wake, ni haki za kutambuliwa kama ndiye mbunifu au mtunzi wa asili wa kazi, au mshiriki katika kazi yenye hakimiliki.

Haki nyingine ni Haki za Kiuchumi hizi ni haki ambazo huweza kuingiza kipato katika kazi ya ubunifu, na hapa hasa ndio ambapo kilio kikubwa kuhusu Hakimiliki kipo. Haki hizo ni zile zilizokwisha tajwa katika kifungu na 9(1) cha Sheria ya Hakimiliki na Hakishiriki ya 1999 nazo ni;

i. Kurudufu kazi

ii. Kusambaza kazi

iii. Kukodisha

iv. Kuonyesha hadharani

v. Kutafsiri

vi. Kubadili matumizi ya kazi

vii. Kufanya maonyesho ya hadhara

viii. Kutangaza kazi katika vyombo vya utangazaji

ix. Kutangaza kwa njia nyingine zozote

x. Kuingiza kazi nchini

Shamba la bibi

2011-09-02T10:25:00.001-07:00

Hebu jaribu kupata picha, umelima shamba lamba lako na kupanda mahindi ambayo umeyatunza vizuri na yako tayari kuvuna….. unaamka siku moja na kukuta kuna mtu kayavuna na ameanzisha biashara anapata fedha nzuri wewe huna hata fedha ya kula.

Au umenunua suti nzuri akaja mtu akaivaa harusini, kesho yake anakuja kukutaarifu jinsi walivyomsifia harusini kwa kupendeza na suti yako.

Hiyo ndio picha ilivyo katika shughuli za sanaa Tanzania. Na haswa katika mambo ya muziki na filamu.

Wasanii hufanya kazi ngumu ya kutunga na kufanya mazoezi kisha kurekodi kazi zao, kabla hawajafaidi kazi zao hukuta shamba lao likiwa linavunwa kwa njia mbalimbali. Wengine hurudufu kazi zao, wengine huzitumia kutangaza biashara zao. Wengine huzitumia kuhamasisha mikutano yao, wengine huziuza kwa kuwarekodia watu katika simu, katika yote haya mwenye shamba haoni mafao yoyote.

Kutokana na matumizi mengi ambayo yanaweza kutokana na kazi zilizotungwa, na kutokana na ugumu wa kudhibiti kazi hizi sheria zinazitwa za Hakimiliki hutumika katika kulinda maslahi ya mtunzi kwa upande mmoja na mtumiaji kwa upande mwingine.

Ulinzi wa hakimiliki umekuwa mgumu sana hapa nchini kwetu hasa kutokana na kuweko kwa utamaduni wa kutokuheshimu ubunifu wala sheria zinazolinda haki za ubunifu. Labda nitoe mfano, leo ukianzisha kibanda cha chips chenye mapambo tofauti na vingine, muda mfupi baadae mtaa mzima utajaa vibanda vinavyofanana na chako. Watu hawaoni shida kunakili ubunifu. Fundi seremala akibuni staili fulani ya makochi baada ya muda mfupi maseremala kila mahali wataiga staili hiyo ya makochi bila hata kuwaza kuwa wanaiba ubunifu.

Katika maeneo yote ya karibu ya vyuo na sehemu za elimu ya juu utakuta biashara kubwa ya mashine za fotokopi, kazi ya mashine hizi ni kurudufu maandiko na vitabu mbalimbali vya watu bila kujali kuwa waliotunga vitabu hivyo wanahitaji viuzwe ili wapate mafao yao.

Kwa masaa ishirini na nne kila siku redio na baadhi ya Tv hurusha hewani nyimbo za watu, tena kwa vipindi ambavyo hutangazwa wazi kuwa vimedhaminiwa na kampuni kubwa mbalimbali zenye kuheshimika. Vituo hivi vinamilikiwa na kuendeshwa na watu wanaoheshimika katika jamii kwa kuhamasisha vijana wajiajiri, lakini ikishafika kwenye eneo la kulipia matumizi ya kazi za wasanii kigugumizi kikubwa kinatokea.

Watetezi wa haki mbalimbali za wananchi wa Tanzania, watatetea kila haki lakini wakati wa kampeni zao watatumia kazi za wasanii na kuwa wagumu kulipia matumizi hayo. Wanasiasa wakiwa katika kampeni za kuwaeleza wananchi ni jinsi gani wakipata madaraka watatetea haki zao hutumia kazi nyingi za sanaa bila kuzilipia na wala hawaoni kuwa tayari kuna wananchi wanawanyanyasa kwa kutumia kazi zao bila kulipia.

Sheria za hakimiliki humpa mtunzi haki zifuatazo katika tungo zake;

(a) Kurudufu kazi

(b) Kusambaza kazi

(c) Kukodisha kazi

(d) Kutafsiri kazi

(e) Kubadili matum izi ya kazi

(f) Kuonyesha kazi hadharani-exhibition

(g) Kuifanya kazi hadharani-public performance

(h) Kutangaza kazi katika vyombo vya habari-broadcasting

(i) Kuwasilisha kazi kwa umma kwa njia yoyote

(j) Kuingiza kazi nchini

Mtunzi anaweza akaingia katika makubalianao na mtu mwingine ili kutumia moja au zaidi ya haki hizo ili kupata mafao yake.

Nadhani ukiangalia haki hizo hapo juu utaweza kuona jinsi haki za watunzi zinavyovyunjwa masaa ishirini na nne.

Ununuapo CD au DVD elewa kuwa umeipata kwa ajili ya matumizi yako binafsi, ukianza kuitumia kwa shughuli yoyote ile nyingine unaanza kuingilia haki zilizotajwa hapo juu. Hivyo basi kununua CD hakukupi haki ya kuanza kutoa nakala za CD hiyo, wala kuanza kuirusha redioni au kuipiga hadharani kwenye baa au hoteli, hapana, utahitaji kupata ruksa kuanza kutumia kwa kazi hizo za ziada.

SI BUSARA KUUZA MASTER KWA MSAMBAZAJI

2011-08-21T23:19:00.000-07:00

Mara nyingi utasikia msanii kauza kazi yake kwa msambazaji, hili hunishangaza sana. Sababu za kushangaa ni nyingi, ya kwanza kubwa ni kuwa msambazaji kazi yake kusambaza, sasa kwa nini umuuzie? Wewe ingia nae mkataba wa kusambaza kazi yako kwisha.

Kazi za muziki na filamu zina haki kama kumi hivi ambazo zimetajwa katika kifungu na 9(1) cha Sheria ya Hakimiliki na Hakishiriki ya 1999 nazo ni;

i. Kurudufu kazi

ii. Kusambaza kazi

iii. Kukodisha

iv. Kuonyesha hadharani

v. Kutafsiri

vi. Kubadili matumizi ya kazi

vii. Kufanya maonyesho ya hadhara

viii. Kutangaza kazi katika vyombo vya utangazaji

ix. Kutangaza kwa njia nyingine zozote

Wasanii wakiwa na Waziri Mkuu katika viwanja vya Bunge

x. Kuingiza kazi nchini

Kwa hiyo utaona msambazaji kimsingi anahitaji zile haki mbili za mwanzo tu, hizi haki nyingine zinakuruhusu mwenye mali uendelee kufaidi matunda ya kazi zako. Ukiuza ina maana umeuza na haki nyingine nane ambazo anaweza asizitumie kamwe.

Sheria ya Hakimiliki ya nchi yetu inasema Hakimiliki hudumu kwa mwenye haki kwa maisha yake yote na miaka hamsini baada ya kifo chake. Wengi tunaona kazi nyingi tu ambazo zinaendelea kuwa maarufu miaka mingi baada ya wenye kazi kufariki, hivyo kuweza kunufaisha warithi wa mtunzi, sasa ukiuza kazi warithi wako umewaachia sifa tu kuwa uliwahi kuwa na kazi.

SI BUSARA KUKUBALI MKATABA WA KUUZA KAZI KWA MSAMBAZAJI

Wanamuziki wawili wafiwa na baba zao wiki hii

2011-08-17T12:07:00.000-07:00

Tom Nhigula

Karola Kinasha

Mwanamuziki Carola Kinasha na Tom Nhigula wamefiwa na baba zao katika wiki hii. Mzee Nhighula amezikwa makaburi ya Kinondoni, wakati Mzee Kinasha atazikwa baadae wiki hii Longido. Mungu awalaze wazazi wetu hao mahala pema peponi Amen

VITA VYA PANZI FURAHA YA KUNGURU

2011-08-14T03:58:00.000-07:00

Tunaibiwa hatuimbiwi. Hicho ni kichwa cha habari nilichokiona karibuni katika gazeti moja yakiwa ni malumbano kati ya wasanii kadhaa wa filamu kwa upande mmoja na Shirikisho la Filamu Tanzania, kwa upande mwingine. Katika historia ya biashara ya sanaa katika nchi hii, si mara ya kwanza hali kama hii inatokea. Wakati biashara ya kuanza kuuza kanda za muziki wa bendi za Tanzania inaanza, kulikuweko makundi yenye msimamo wa aina hii , walikuweko wasanii ambao walikuwa upande wa wasambazaji wa kazi za muziki wakiwatetea wasambazaji kuwa ni wakombozi wa tasnia. Wakati huo album ilikuwa ikiuzwa shilingi 30,000. Kulikuweko na wanamuziki ambao walikuwa kama wakala wa wasambazaji wakipita kwenye bendi na kuzishawishi kuuza kazi zao, hata baadhi ya viongozi wa CHAMUDATA walishiriki kuchukua kazi za wasanii na kuiuza album nyingi za bendi kwa mfumo huo. Uchunguzi mdogo utaonyesha kama kweli hawa walikuwa wakombozi au wezi.

Kulikuweko na kundi lililopinga mtindo huu wa kuuza kazi na hilo lilionekana kama kundi linalozuia maendeleo. Mfano mwingine ni RTD iliyokuwa na bado ni moja ya wauzaji wa kanda za wanamuziki, jitihada ya kuwasaidia wanamuziki wapate fungu lao katika biashara hiyo, ilipigwa vita na baadhi ya wanamuziki waliotetea RTD kuuza kanda hizo kwa maelezo kuwa RTD imesaidia sana wanamuziki. Mpaka leo kuanzia miaka ya tisini biashara hiyo inaendelea.

Picha iliyopo kwa sasa inafanana sana na picha ya wakati huo. Kuna wasanii ambao wanauhakika wa kuuza kazi zao kwa wasambazaji na pia wanauhakika wa misaada mingi ya kuwaweka katika hali nzuri mbele ya jicho la jamii hivyo wao wanatetea hali iliyoko kuwa hawaibiwi. Upande wa pili kuna wasanii ambao wamejikuta wanashindwa kusambaza kazi zao, wala kupata mahala pa kuuza kazi zao, labda pale wanapokubali kuuza kwa ujira mdogo ambao wanaona haukidhi hata malipo ya utayarishaji wa kazi, hawa wanalalamika kuwa wanaibiwa.

Simon Mwakifwamba Rais TAFF

Katika tasnia ya filamu kuna wadau wa aina tofauti, kuna wasanii waigizaji, kuna watengeza filamu, kuna wasambazaji, baadae kuna vyombo vya urushaji wa matangazo ya filamu na video kama vile TV, DSTV na kampuni kadhaa za usambazaji kazi kwa njia ya Cable, pia wahusika wengine wengi kama watunzi wa hadithi , waandishi wa script, waongozaji wa filamu na kadhalika. Kati yao hawa kuna aina mbalimbali za haki. Wasanii waigizaji hulindwa na sehemu ya hakimiliki inaiyotajwa kama hakishiriki, na hawa kwa kawaida hulipwa moja kwa moja kutokana na nafasi walizoigiza katika filamu au umaarufu wao na kadhalika. Hivyo msanii anaingia makubaliano ya kulipwa aidha kwa kila scene au kwa ujumla wa filamu nzima(Project). Hivyo kwa mtizamo huu wa mwanzo wasanii waigizaji huwa hawana cha kuibiwa kwani wanakuwa wamekwishalipwa na watengenezaji wa filamu. Kundi la pili ni la watengezaji wa filamu ambao wao ndiyo huwa wanajukumu la kuwalipa waongozaji, waandishi wa script, na wasanii waigizaji,na washiriki wengine katika filamu. Hawa hutegemea kupata fedha zao kutokana na malipo wanayopata kwa wasambazaji. Hapa ndipo ugomvi wa nimeibiwa sijaibiwa unapopata kelele zaidi. Watengeza filamu wanalalamika kuwa wanawekewa masharti ambayo yanadumaza tasnia ya filamu. Baadhi ya masharti ambayo yamekuwa yakilalamikiwa ni wasambazaji kulazimisha ushiriki wa wasanii ambao wasambazaji wanaona ‘wanauza’, au hata kulazimishwa kubadili hadithi. Nilikutana na kikundi cha sanaa Iringa ambacho kilipewa masharti ya kumhusisha msanii fulani maarufu ndipo filamu yao ingesambazwa na msambazaji maarufu. Tatizo jingine ni kulazimishwa kuingia katika mikataba ambapo filamu nzima hununuliwa na msambazaji. Mwenye filamu huwa na haki nyingi katika filamu, kurudufu, kusambaza, kutafsiri lugha, kubadili kazi(kwa mafano kutumia kipande katika matangazo), kurusha katika vyombo vya habari, kupeleka nje ya nchi nakala za kazi husika, kuingiza nchini nakala za kazi husika, na kadhalika, sasa katika kuuza haki zote hizo hukabidhiwa anaenunua, jambo ambalo linaleta utata kwani msambazaji kazi yake ni kusambaza tu. Kubwa zaidi sheria ya Hakimiliki ya nchi yetu inaeleza kuwa hakimiliki hudumu kwa maisha yote ya mwenye hakimiliki, na miaka hamsini baada ya kifo chake. Sasa swali ni bei gani unaweza ukanunua haki zenye thamani ya umri huu? Katika nchi zenye mfumo bora wa utawala wa kazi za sanaa, msambazaji huingia makubaliano ya usambazaji kwa makubaliano yanayompa muda kamili wa usambazaji, eneo ambalo msambazaji anaruhusiwa kusambaza. Hii inampa mwenye kazi uwezo wa kubadili msambazaji pale anapoona kazi yake haisambazwi vizuri au haisambazwi kabisa. Katika nchi hii kutokana na wasambazaji kuhodhi kazi ya usambazaji utakuta kazi zinachelewa kusambazwa na hivyo kwa wahusika kukosa mapato au la filamu yao kutoka wakati usiomwafaka na hivyo kukosa soko na kubakia kubeba kawama kuwa hawakuwa na kazi bora. Watayarishaji hujikuta filamu zao zikionyeshwa kwenye TV, au katika vyombo vingine vya kurusha matangazo bila ya wao kufaid kitu, kwani wameshauza kazi hizo. Mfanya kazi moja wa TV hapa nchini aliniambia filamu wanaletewa na wasambazaji, msambazaji haki yake ni kusambaza biashara ya kurusha matangazo huwa si yake kamwe.

Jambo baya ambalo limeingia katika tasnia hii ya filamu ni juhudi za makusudi za kuwamaliza wasambazaji wadogo. Duniani kote kuna wasambazaji wakubwa na wadogo. Mfano una mtaji wa kuweza kusambaza filamu yako, hilo ni jambo zuri , kilichofanyika katika miaka ya karibuni ni wasambazaji wakubwa kushasha bei ya ya jumla kutoka shilingi 3000 kwa nakala hadi chini ya shilingi 2000 kwa nakala hivyo kuwazuia wasambazaji wadogo kuweza kufanya kazi. Hii imelazimisha kila mtengenezaji kuwasujudia wasambaji wakubwa tu ambao ndio hutoa masharti, na kudai kuwa hawajamlazimisha mtu kuja kwao.

Taratibu ambazo zinachukuliwa na wasanii wanodai hawaibiwi ni kumwendea msambazaji na kumtajia kiasi cha fedha ambacho kitahitajika katika kutengeza filamu na hupewa kiasi hicho kadri ya makadirio yao, na filamu hiyo huwa mali ya msambazaji. Kuna taarifa za wasanii wa aina hii kuwa na mikataba ambayo hairuhusu kutengeza filamu nje ya kampuni za usambazaji, aidha wengine kupewa malipo ya gari moja kwa kutengeneza filamu hata zaidi ya tatu. Ni wazi hapa ukosefu wa uelewa wa ukubwa wa biashara hii ndio unaoleta msanii kukubali malipo duni namna hii na kuona hajaibiwa.

Jambo lililowazi ni wasanii kuchukua muda na kupata elimu kuhusu haki zao ambazo wakizielewa zitawasaidia kuishi vizuri hata pale ambapo majina yao si maarufu tena , au wasambazaji watakapoamua kuwatosa kwa jili ya kuingiza damu mpya katika biashara zao. Hakuna kitu kinachodumu milele.

Swala la Serikali ya Tanzania kutokuelewa ukubwa wa biashara hii ni tatizo kubwa sana. Katika nchi nyingine serikali huwa na mkono katika shughuli za aina hii kwani ni chanzo kikubwa sana cha pato la taifa na nafasi yenye ajira nyingi kwa wananchi

Ugomvi unaoendelea sasa katika tasnia ya filamu unatimiza usemi maarufu wa wahenga- VITA VYA PANZI FURAHA YA KUNGURU

Kamatakamata ya Alex Msama, mfano wa kuigwa

2011-07-28T01:11:00.000-07:00

Katika wiki za karibuni kumekuweko na jitihada za kipekee za Alex Msama na kampuni yake kufanya kamatakamata ya watu wanaouza kazi za muziki zisizohalali. Hili ni jambo la kupongezwa ambalo lingeigwa na wasambazaji wote tatizo la wizi wa kazi za sanaa lingepungua sana. Kuna kitendawili cha muda mrefu kwanini wasambazaji wakubwa hawalalamikii wizi wa kazi za sanaa? Tusome habari hii nzuri iliyotolewa na mhariri wa Tanzania Daima kuhusu kazi hii nzuri ya Msama

Vyama vya wasanii Tanzania

2011-07-13T05:09:00.000-07:00

Katika kitendawili kinachoendelea katika tasnia ya muziki ni swala la vyama vya wasanii. Kuna aina nyingi ya vyama, vya kitaaluma kama vile Chama cha wapiga bezi au cha wapiga trumpet, vyama vya aina za muziki, kwa mfano muziki wa dansi, taarab, hiphop na kadhalika kisha vyama vya haki mbalimbali katika hakimiliki, vyama vya haki za wanamuziki kama wafanya kazi na kadhalika. Kumekuwa na mkanganyiko wa vyama kuanzishwa na kuwa vinafanya kazi nyingi kwa pamoja hivyo hatimae kujikuta vikishindwa kazi. Tatizo jingine ni uelewa mfinyu wa wasanii kuhusu haki zao na hivyo kutokuona umuhimu wa kujiunga na chama chochote au kudhani vyam ni vingi mno kwa mtu mmoja. Wafanyabiashara wasiowaaminifu wamekuwa wakiwakataza wanamuziki kujiunga kwa kuwa wanajua umoja ni nguvu.

Video ya zamani ya Sugu akisifu Fiesta yaibuliwa

2011-07-08T04:19:00.000-07:00

Video ya mwaka juzi ya Mheshimiwa Mbunge Joseph Mbilinyi aka SUGU akisifu Fiesta, ambayo aliituma Tanzania wakati huo akiwa Marekani imeibuliwa na kufanyiwa editing kuanza kusambazwa kama vile ndio kaitoa leo. Video hiyo ambayo inaleta utata kutokana na msimamo wa karibuni Mbunge huyo, wa kujitokeza na kupinga Fiesta, kiasi cha kuweko na Tamasha la bure la muziki katika mji wa Mbeya katika siku hiyohiyo ambayo kutakuwa na tamasha la Fiesta

LEO NI BIRTHDAY ZA WANAMUZIKI WATATU

2011-06-14T16:07:00.000-07:00

LEO NI BIRTHDAY YA WANAMUZIKI WATATU MAARUFU MUNGU AWAPE MAISHA MAREFU

HAPPY BIRTHDAY BABU NJENJE

HAPPY BIRTHDAY BI SHAKILA

HAPPY BIRTHDAY LADY JD

Full Circle yakana kumzika Hugh Masekela

2011-06-14T12:28:00.000-07:00

Full Circle Africa, kampuni ambayo iliyomleta Hugh Masekela imekanusha kuwa haikumlipa Masekela na kuwa Masekela aliamua kutofanya onyesho kwa ajili ya kutokuwa na matayarisho mazuri ya vyombo vyake kwa hiyo kuwa na wasiwasi kuwa show yake isingefikia viwango anavyovitaka. Haya yalitokana na kutokuweko kwa umeme unaostahili kwa vyombo vya Masekela hivyo shughuli ya kutafuta njia mbadala ikachelewesha matayarisho.

Kwa maelezo ya kampuni hiyo, pamoja na kuwa na makubaliano yalikwisha fanyika, na Masekela kupokea asilimia 66 za malipo tangu Ijumaa tarehe 10 June 2011,ilionekana uamuzi wa kutofanya onyesho nchini ulikwiha fanya na Masekela.

Kampuni imewaomba msamaha wahusika wote na kuahidi kutoa tamko la namna ya kurudisha fedha za tiketi wiki ya kuanzia tarehe 13

Mwanamuziki Hugh Masekela agoma kupanda jukwaani kwa kukosa malipo

2011-06-13T15:37:00.000-07:00

Hugh Masekela, mwanamuziki mkongwe alizaliwa tarehe 4 mwezi April 1939 katika mji wa Kwa-Guqa Witbank, Afrika ya Kusini. Alianza kuimba na kupiga piano toka utotoni, akiwa na miaka 14 alianza kujifunza kupiga trumpet, alianza kurekodi santuri zake 1964, mkongwe huyu wa jazz ambaye ni maarufu duniani alilazimika kutopanda jukwaani katika Hotel ya Golden Tulip Dare es Salaam, baada ya wahusika kutomlipa fedha kabla ya onyesho. Mamia ya watu walikata tiketi wakiwa wanasubiri nguli huyo apande jukwaani badala yake meneja wake alilazimika kupanda jukwaani na kutoa maelezo kwanini Masekela hawezi kufanya onyesho.

Msimamo wa Hugh ni fundisho kwa wasanii wa Tanzania kwani mambo namna hii hutokea mara nyingi hapa nchini ambapo wasanii hujikuta wakipanda jukwaani kabla ya kulipwa na mara nyingine kutapeliwa fedha zao. Mwanamuziki Diblo Dibala, katika miaka ya 90, aliwahi kuchezewa mchezo kama huu katika onyesho moja ambalo lilipangwa kufanyika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Diblo alifika na gari mpaka nje ya Nkrumah Hall na kugoma kuingia ukumbini mpaka alipwe fedha zake, wanafunzi na wadau wengine walipoona hataki kuingia ukumbini walimtoa katika gari ambalo pia waliliharibu sana na kumbeba juu juu na kumlazimisha apige muziki kwa nguvu. Promota hakuonekana tena kwani alikimbia na fedha zote. Soukos Stars waliwahi kukwama kwa kipindi kirefu Tanzania kutokana na kutapeliwa malipo kiasi cha kuwa taratibu zilianzishwa Wiraza ya Elimu na Utamduni, wakati huo ikiwa chini ya Mhe Sarungi, za kuhakikisha wanao ingiza wasanii wana fedha za kutosha kabla ya kuruhusiwa kufanya kazi hiyo, Je nini kilikiukwa safari hii?

Mkutano wa Shirikisho la Filamu Tanzania

2011-06-09T10:29:00.000-07:00

Shirikisho la Filamu TAFF, leo lilikuwa na mkutano ambao ulikuwa ni wa kutambulisha kamati mbalimbali ambazo zitafanya kazi ya kuboresha na kuinua tasnia ya filamu kwa nyanja mbalimbali.

Kamati zifuatazo zilitambulishwa

Shirikisho linategemea kwa kamati hizi tasnia ya filamu itakuwa na maendeleo na kusafisha matatizo makubwa ya kimaadili ambayo yameikumba tasnia hiyo. Kwa kutumia kamati ya taaluma, Shirikisho linategemea kupandisha ufanisi wa kazi na hivyo na pia uelewa wa wanafilamu na wadau wengine katika tasnia hiyo, juu ya haki zao katika kazi zao.

Rais wa TAFF

Kulia Katibu Mkuu wa TAFF

Waziri wa Habari Utamaduni na Michezo kukutana wasanii

2011-05-14T09:12:00.000-07:00

Waziri wa Habari, Vijana, Utamaduni na Michezo Mhe. Dr. Emmanuel Nchimbi (Mb), atakutana na wasanii katika ukumbi wa BASATA kuanzia tarehe 17 Mei na tarehe 18 Mei, 2011. Waziri ataongea na wasanii kwa utaratibu ufuatao:-

17/05/2011 (Jumanne) Saa 4:00 asubuhi
Wasanii Wote wa Sanaa za Muziki

18/05/2011 (Jumatano) Saa 4:00 asubuhi
Wasanii Wote wa Sanaa za Ufundi,Filamu na Maonyesho

Izingatiwe kwamba Waziri ataongea na wasanii wa muziki wa aina zote wakiwemo wa Kizazi kipya,Bendi,Disco, Asili,Taarab na kadhalika katika siku ya kwanza.Katika siku ya pili yaani Tarehe 18/05/2011 ataongea na wasanii wa Sanaa za Filamu,Maonyesho na Ufundi pekee. Wasanii Wote mnaombwa kujitokeza kwa wingi.
Lengo kuu la mikutano hii kati ya Waziri na Wasanii ni kuongelea maendeleo ya fani za sanaa.

Ghonche Materego
KATIBU MTENDAJI

Mheshmiwa Rais sema neno moja tu..............

2011-05-03T01:04:00.000-07:00

Kikwete awapiga mkwara COSOTA, BASATA

RAIS Jakaya Kikwete amezitaka taasisi zinazosimamia sanaa ya wasanii kuwa macho na wezi wa kazi za wasanii kwani wao kama chombvo ndiyo kimbilio la wasanii.

Kikwete aliyasema hayo wakati wa Tamasha la Pasaka kwenye Ukumbi wa Diamond Jubilee na kusisitiza kuwa lazima Baraza la Sanaa la Taifa (BASATA) na Haki Miliki na Shiriki kufanya kazi zao kuhakikisha jasho la wasanii halipotei kwa wajanja.

"Mmesekia mengi, hili la wasanii msisubiri niseme tena...kuna ada ya wasanii wa nje kusadia jamii, nadhani wahusika wapo...mmesikia. Inatakiwa eneo la ujenzi wa kituo cha uhitaji maalum, limenipa faraja, wahusika naamini wapo...mmesikia.

"Sasa msisubiri niseme au nije tena...wasanii wana kazi kubwa. Wanatusaidia sana. Nyimbo zao zina ujumbe mzuri. Tumesikia hii ya kudumisha amani, kwa upande mwingine wanafanya kazi zetu, nawapongeza sana nami nitawasimamia ninapoweza," alisema Kikwete.

Kikwete alitaka wanaonyonya kazi za wasanii kushughulikiwa mara moja ili kukomesha tabia hizo zinazorudisha nyuma maendeleo ya wasanii. "Msanii anahangaika, anatengeneza kazi, lakini hawa jamaa wanafanya kazi ya kudurufu na msanii mwenyewe anapata fedha kidogo wenyewe wanatajirika," alisema. (Toka katika gazeti la Mwananchi 25 April 2011)

Mswaada wa marekebisho ya Sheria ya Hakimiliki

2011-04-20T00:07:00.000-07:00

Kuanzia mwaka 2006 kumekuweko na mchakato uliokuwa unaratibiwa na Rulu Arts Promoters, wa marekebisho ya sheria ya hakimiliki iliyoko ili kuondoa mapungufu yaliyoko. Kinachokwamisha sheria hii kwenda bungeni ni Wizara husika, -Viwanda na Biashara kuwa na kigugumizi. Waziri wa Viwanda na Biashara jana ametamka rasmi kuwa sasa wameondoa kigugumizi BONYA HAPA

Marekebisho ya sheria ya Hakimiliki

2011-04-08T01:23:00.000-07:00

SHERIA YA HAKIMILIKI NA HAKISHIRIKI NA 7 YA 1999 INA MAPUNGUFU KADHA WA KADHA. WADAU WALIYAONA HAYO KUANZIA MUDA MREFU, NA KUANZIA MWAKA 2006 KAZI MBALIMBALI ZILIFANYWA ILI KUPATA MAPENDEKEZO YA MABADILIKO KATIKA SHERIA HIYO, MAPENDEKEZO YAMESHAPELEKWA WIZARA YA VIWANDA NA BIASHARA, LAKINI IMEKUWA BUBU. HARAKATI ZIMEANZA ZA KUHARAKISHA SHUGHULI YA KUPELEKA MABADILIKO HAYO ILI YAFIKE BUNGENI PATA HABARI NZIMA HAPA

2011-03-29T12:18:00.000-07:00

Leo nimesoma mahala msanii mmoja akilalamika kuwa kazi yake ambayo ni filamu imesambazwa bila idhini yake na akawa anaomba msaada ili mwenye uwezo asaidie kusimamisha kusambazwa kwa kazi hiyo na kusaidia kama msambazaji ataweza kukamatwa. Bahati mbaya hakutoa maelezo zaidi ili kujua kama aliwahi kukubaliana na mtu kusambaza, na kuwa kama alikuwa hajaanza kusambaza ilikuwaje kazi yake ikaweza kusambaa mitaani. Mpaka sasa elimu ya ulinzi wa kazi za sanaa imekuwa finyu kwa wadau wengi, wengine ni wabishi tu hawataki wenyewe kuielewa, wengine hudanganywa kuwa hakuna haki za namna hiyo nchini wala njia za kulinda haki zao na wengine ni ukosefu wa taarifa.

Katika nchi hii mpaka sasa mambo ya Hakimiliki yanashughulikiwa na Chama Cha Hakimiliki Tanzania maarufu kwa jina COSOTA(Copyright Society of Tanzania). Ni jukumu la wadau kujiunga na chama hiki, ambapo huweza kusajili kazi zao za ubunifu. Hivyo basi katika filamu unaweza kuanza na kusajili script, hili nalo limekuwa tatizo kwani waandishi wengi wa script wamekuwa wakilia kuwa wameibiwa hadithi zao. Hapa lazima niseme kitu kimoja muhimu, Sheria ya Hakimiliki hailindi wazo, inalinda matokeo ya wazo. Hivyo basi ukiwa na wazo lako kichwani la hadithi fulani, ukimhadithia mwenzio nae akafanya juhudi ya kuiandika na kusajili hadithi hiyo, waswahili wanasema imekula kwako. Ukishaweka wazo kwenye maandishi hata kama si kamilifu sana na kusajili COSOTA ndipo uanze kuzungumza na wengine kuhusu kazi hiyo. Malalamiko mengi ya mtu kuibiwa wazo lake hayana uzito kisheria kutokana na hali hii. Baada ya kusajili script ni muhimu kuja kusajili filamu yenyewe iliyokamilika ndipo uanze kuongea na wasambazaji, na ikiwezekana mikataba na wasambazaji iwe na nakala COSOTA. Kwa jamaa aliyeona kaibiwa kazi yake ni muhimu kama akiomba msaada wa COSOTA kuweza kukamata japo kazi zililizoko sokoni na kuanza kufuatilia wauzaji wa rejareja wamepata wapi au wamenunua wapi kazi hizo. Baada ya hapo ni kufanya taratibu za kudai fidia kwa hasara ambayo anadhani amepata toka kwa msambazaji atayekamatwa.

Wizi wa kazi za muziki na filamu

2011-03-26T02:28:00.000-07:00

'WENGI WETU HATUWEZI KUIBA CD AU PICHA KWANI NAFSI ZETU ZINGETUSUTA, LAKINI CHA AJABU HATUONI TABU KUNUNUA KAZI ZA SANAA ZA WIZI ZINAZOUZWA BARABARANI'

CD NA DVD ZIKITAYARISHWA KUCHOMWA HADHARANI HUKO CHINA

Sheria iliyopo ya Hakimiliki na Hakishiriki ilipitishwa na Bunge tukufu mwaka 1999. Na kupewa jina Sheria ya Hakimiliki na Hakishiriki no7 ya 1999. Sheria hii iliiondoa sheria ya zamani iliyotambulika kama sheria ya Copyright Act no 61 of 1966. Ujio wa sheria hii ulileta furaha na mategemeo makubwa kwa wanaharakati walioipigania sheria hii. Taratibu Regulations za Sheria zilianza kupatikana ili kuwezesha utekelezaji wa sheria. Kati ya regulations hizo mbili ndizo zitaguswa katika andiko hili.

1. Swala la wizi wa kazi za sanaa limekuwa midomoni mwa watu kwa miaka mingi. Wasanii wamelalamika na wengi kukata tama kabisa kuwa kunaweza kukaweko na jibu kwa tatizo lao hili. Kazi za muziki na filamu, (kanda,CD, VCD, DVD) zimezagaa kila kona na si biashara ya siri hata kidogo, kuna zile zinazotengenezwa hapahapa nchini na kuna nyingi zinazotoka nje ya mipaka yetu na kuingizwa kupitia viwanja vya ndege, bandari na mipaka yetu. Wizi wa kazi za sanaa kwa bahati mbaya mara nyingi huonekana kuwa ni tatizo la wasanii peke yake. Katika nchi ambazo zimeelewa uzito wa swala hili, hatua kali huchukuliwa kwa yoyote anaehusika na biashara ya wizi wa kazi za sanaa. Hasara za wizi wa kazi za sanaa ni nyingi kati ya hizo

i. wizi wa mapato ya wasanii,

ii. wasanii wengi wazuri huacha kazi hiyo na kushughulika na kazi nyingine,

iii. urithishwaji wa ujuzi wa sanaa huwa mgumu kwani shughuli hii huonekana haina faida kwa wahusika, hiyo huleta hasara kwa maendeleo na hifadhi ya utamaduni wa nchi.

iv. Biashara ya kazi za wizi za sanaa husababisha ukwepaji mkubwa wa kodi za serikali. Labda nitoe mfano mdogo wa kimahesabu. Tanzania ina watu milioni 40, ikiwa 10% tu ya watu hawa wanauwezo wa kununua kazi za muziki, ina maana soko la kazi za muziki nchini ni watu milioni 4. Ikiwa hawa watu kila moja atanunua kaseti 5 tu kwa mwaka, ina maana mauzo ni kaseti milioni 20, bei ya kaseti moja ni shilingi 1500. Hivyo pato la kaseti nchini kwa mwaka ni shilingi 20,000,000 x 1500=30,000,000,000/- hapa sijazungumzia CD,DVD, VCD na kadhalika. Serikali inakusanya nini kutokana na mapato haya?

Toka mwaka 2006, Waziri wa Viwanda na Biashara wakati huo alikwisha saini ‘regulation’ iliyowezesha kuwekwa alama ,antipiracy device’ katika kila kazi ya muziki na filamu ambayo ni halali, huu ni mwaka wa 5, regulation hiyo inakwama kutumika KULIKONI? Pamekuweko fununu ya viongozi fulani kupewa mshiko na wasambazaji fulani ili kukwamisha matumizi ya regulation hiyo. Pia katika kipindi hicho kumekuweko na upotoshaji uliofikia mpaka ngazi za juu za nchi kiasi cha Mheshimiwa Rais kutangaza kugharamia Mastering Studio ambayo ingemaliza tatizo la wizi wa kazi za sanaa, kwanini kuwepo na upotoshaji huo KULIKONI? Kumekuweko na upotoshaji mwingine wakuishauri serikali itunge sheria ya kuweka nembo za TRA kwenye kazi za sanaa, wanaoshauri hayo wanajua tayari kuna sheria inayohusiana na hilo,hivyo kuongeza muda wa malumbano kuhusu ulinzi wa kazi za sanaa wakati wizi unaendelea KULIKONI.

2. Uharamia mwingine wa kazi za muziki na filamu unatokana na kutumia kazi za watu kwa manufaa bila kulipia. Radio na Televisheni za nchi hii hazilipii matumizi ya kazi za watu japo kuwa vituo hivi vinaingiza mamilioni kama si mabilioni ya pesa kwa kutumia kazi za wasanii. Viongozi ambao huwa mstari wa mbele kutoa ushauri kuwa vijana wajitegemee, hawafanyi juhudi yoyote ya kuhakikisha wanawalipa wasanii kwa kazi wanazo tumia. Baadhi ya radio na Tv zimeanza mkakati wa kuwarubuni wasanii wachanga kwa kuwarubuni watoe ruksa kwa kazi zao kutumia bure katika vituo vyao. Radio na TV kadhaa zina barua chungu mzima za wasanii wakijitolea kazi zao zitumike bure. Radio na TV hizi huwa na vipindi vilivyodhaminiwana wafanyabiashara na taasisi mbalimbali kama vile makampuni ya vinywaji, simu, na kadhalika, matajiri wenye vyombo hivi ambao wanaushawishi na heshima kubwa katika jamii, hawa bado hawataki kuwalipa wasanii wadogo waliojikimu kwa hali na mali kuingia studio kutengenezanyimbo na video zake. Na kubwa zaidi ni kuwa kuna regulations zilizopangwa zikionyesha ni kiasi gani vyombo hivi vinatakiwa kuwalipa wasanii,lakini kwa ubabe vimeendelea kukaidi kulipa mafao ya wasanii ambayo ni chini ya asilimia kumi ya faida wanayoipata itokanayo na matumizi ya kazi za sanaa.

TUNAVIOMBA VYOMBO VYA UTANGAZAJI KUANZA KULIPA WASANII HUSIKA KWA KUPITIA TARATIBU ZILIZOPANGWA KISHERIA ILI WASANII WA NCHI HII NAO WAWEZE KUJIKIMU KUTOKANA NA KAZI ZAO.

Serikali ichukue jukumu lake la kulinda haki za wananchi hawa wasanii kadri ya sheria za nchi zinavyotaka.

Filamu ya Shoga yapigwa marufuku

2011-02-16T12:21:00.000-08:00

Filamu ya Shoga yapigwa marufuku-nenda hapa usome

STUDIO YA KUSAIDIA WANAMUZIKI

2011-01-09T06:14:00.000-08:00

MHESHIMIWA DR NCHIMBI WAZIRI WA HABARI MICHEZO UTAMADUNI NA VIJANA

STUDIO YA KUSAIDIA WANAMUZIKI IMEKUWA KATIKA MIDOMO YA WATU HASWA BAADA YA MHESHIMIWA RAIS KUITAJA KATIKA HOTUBA YAKE YA MWISHO BUNGENI, STUDIO IKO WAPI? INAENDESHWA NA NANI?

SOMA HAPA

Kama ni kweli itafutwe suluhisho wasanii wafaidike na hizi fedha

2011-01-09T06:10:00.000-08:00

Kuna tuhuma kuwa kuna fedha zilizokwisha tolewa kwa ajili ya kuendeleza wasanii. Lakini kuna tatizo Hebu soma hapa

Matatizo yatokanayo na kurusha filamu katika TV

2010-12-01T21:41:00.000-08:00

Katika kipindi cha karibuni kumekuweko na ongezeko la wimbi la kupeleka filamu za Kitanzania kwenye vyombo vya utangazaji ili kuweza kurushwa. Hivyo basi kile kilio cha muda mrefu kuwa vyombo vya habari vya Tanzania havirushi kazi za Kitanzania limeanza kupungua. Lakini hii ndio sura inayoonekana kwani nyuma ya pazia kuna hadithi nyingine kabisa.

Baadhi ya malalamiko ambayo nimewahi kuhusika ni kesi ya msanii fulani kuwarubuni wenzake wampe filamu zao kwa kisingizio kuwa anazipeleka katika matamasha ya filam akaishia kuzipeleka Multichoice na jamaa wakashtuka kuona filamu zao zikiwa hewani Africa Magic, mgogoro huu ulikuwa mkubwa. Karibuni kumekuweko na taratibu za TV za hapa nchini kuanza kuonyesha filamu za Kitanzania, ni jambo zuri lakini nalo limeingia utata baada ya wasanii husika kushangaa filamu zao zimeanzaje kuonyeshwa kwenye luninga bila ruksa yao. Utata huu ukamalizika baada ya wasanii kugundua kuwa filamu hizo zimepelekwa huko na kampuni zinazosambaza filamu hizo. Pamoja na mgogoro huo kwisha, lakini hapa kuna tatizo kubwa la kutokuwa na mikataba sahihi. Msambazaji kazi yake ni kusambaza kazi, na hivyo mkataba wake unatakiwa umruhusu kazi hiyo tu. Haki za kurusha au kuonyesha kazi zinatakiwa zibaki kwa mwenye filamu ili aweze kufaidika tena kutokana na kurusha hewani kazi hizo. Tatizo hili huwakumba hata wanamuziki wanapoamua kuuza master zao. Muziki huweza kutumika kwa kazi nyingi, kama ringtones, au kwenye matangazo, au pengine kurekodiwa tena na wasanii wengine, ikiwa umeuza kazi faida zile huhamia kwa ulie muuzia kazi. Ni muhimu kwa wasanii kuangalia upya mikataba yao. Jambo ambalo wasanii wameanza kulalamika ni kampuni fulani za usambazaji kuingia mikataba na TV kurusha kazi za kampuni hizo tu, bila kuruhusu uonyeshwaji wa kazi za kampuni nyingine, hivyo kuanzisha ukiritimba usiokuwa na maana kwa tasnia ya filamu

Msambazaji mkubwa wa DVD apania kuwaondoa wasambazajji wa kujitegemea.

2010-11-30T12:52:00.000-08:00

Katika hali ambayo ni wazi ina nia ya kuwaondoa katika biashara wasambazaji wadogo, kampuni moja ya usambazaji wa filamu za Tanzania imepunguza bei ya jumla ya DVD mpaka kufiki shilingi 1600 kwa DVD moja, ni wazi hatua hii lengo ni kuteremesha bei mpaka kiwango ambacho hakitaweza kufanyika kwa wasambazaji wadogo. DVD za filamu za Tanzania zilikuwa zimeshateremka mpaka kuuzwa shilingi 2000 kwa nakala katika njia ya kushindana na wezi wa kazi za sanaa walioweza kuuza kwa bei ya chini sana kuliko kazi halali. Kuzidi kushusha bei si tu kunashusha thamani ya kazi lakini pia kutawaondoa wasambazaji wa kujitegemea na kuacha wasambazaji wakubwa kutamba katika soko. Wasambazaji wa kujitegemea ni muhimu katika biashara hii, katika nchi zilizoendelea wasambazaji hawa hujulikana kama Indies ikiwa ni kifupi cha Independent, hujiita hivyo kuonyesha kuwa wao hawana uhusiano na Majors au wasambazaji wakuu. Indies huwa na urasimu mdogo sana, lakini faida kubwa zaidi kwa wasanii, japo pia wanakuwa na eneo dogo zaidi la kusambaza kutokana na uwezo wao wa kifedha. Wasanii wengi siku hizi huibuliwa na Indies na kudakwa na Majors. Kitendo cha kushusha bei ili kuua ushindani katika biashara hii si kizuri kwa wapenzi wa filamu, kwani mwisho watalazimika kupata filamu ambazo kampuni hizi zimependa kusambaza na si nyinginezo hii si habari nzuri kwa wasanii , wapenzi wa filamu na wadau wote wa filamu ni muhimu vyombo husika kuingilia katika hili.

Utamaduni haipo katika orodha ya Wizara!!!!!!!!!!

2010-11-24T03:23:00.000-08:00

Kwa mshangao mkuu UTAMADUNI HAIMO KATIKA WIZARA ZILIZOTAJWA na Mheshimiwa Rais Jakaya Mrisho Kikwete. Na hata blog ya Ikulu inahakikisha hilo angalia http://mawasilianoikulu.blogspot.com/2010/11/baraza-la-mawaziri-2010.html

Hotuba ya Rais kwa Bunge

2010-11-18T11:59:00.000-08:00

Mheshimiwa Rais akiwa na Bi Amne Mbaraka, aliyekuwa mke wa Mbaraka Mwinshehe Mwaluka, mwanamuziki maarufu wa enzi hizo.

Leo Mheshimiwa Rais, Dr. Jakaya Mrisho Kikwete ametoa hotuba yake ya kwanza kwa Bunge jipya. Masikio ya blog hii yalikuwa kwenye kipengele cha wasanii na haki zao. Ni faraja kubwa kusikia wasanii wakitajwa rasmi katika hotuba hiyo ya kwanza, ni wazi kutokana na hotuba hii, wasanii hawatakuwa chombo kisicho na mwenyewe. Kikubwa ni kuwa maneno ya Mheshimiwa Rais yanaonekana wazi kuonyesha kutakuwa na jitihada za ziada kuhusu hatima ya wasanii kwa ujumla, na safari hii, ni jambo pia la kutia moyo kuwa wanamuziki wametajwa kwa mapana zaidi (taarab na rumba), kuliko ilivyokuwa katika kipindi cha nyuma, ambapo walikuwa wakitajwa wanamuziki wa kizazi kipya tu, tunategemea watakaokabidhiwa jukumu watalitekeleza kwa kujua kuwa kuna aina za muziki na sanaa nyingi kuliko hizo zilizotajwa.. Mfumo wa Wizara itakayohusika na wasanii na ile itakayo husika na haki za wasanii itatoa picha nzuri zaidi ya nini kitakuja katika kipindi cha miaka mitano ijayo. Ifuatayo ni sehemu ya hotuba hiyo kama ilivyonukuliwa toka http://francisgodwin.blogspot.com/.........

...........Mheshimiwa Spika, Katika kipindi hiki pia tumerejesha michezo mashuleni, lakini lazima tujipange vizuri zaidi kufanikisha michezo mashuleni. Tufundishe walimu wa michezo na tuhakikishe viwanja na vifaa vya michezo vinapatikana mashuleni.

Sasa wakati umefika kwa vyama au vilabu vya michezo kuanzisha shule za michezo yao ili kukuza vipaji vya vijana mapema. Katika kipindi hiki pia tumeshuhudia maendeleo makubwa ya sanaa za maonyesho yaani muziki na filamu. Wameibuka wanamuziki wengi wazuri wa muziki wa kizazi kipya, taarabu na rumba.

Pia kuna maendeleo makubwa ya filamu na uigizaji. Kuna haja ya kujipanga vizuri kusaidia kuendeleza sanaa hizo na wasanii wake. Mimi binafsi nimeanza kuchukua hatua za hapa na pale za kujaribu kutatua baadhi ya matatizo yanayowakabili. Sasa wakati umefika wa kuwa na mipango thabiti ya kuendeleza fani hizi na kuwawezesha wasanii kuendeleza vipaji vyao na kunufaika na kazi zao.......

Tunatanguliza shukrani kwa Mheshimiwa Rais kwa hili, haijawahi kutokea wasanii wakatajwa katika hotuba ya ufunguzi wa Bunge. Mwaka 1995 hata Idara ya Utamaduni haikutajwa wakati wa kutangaza Baraza la Mawaziri!!!

Ahadi za Sugu kuhusu haki za wasanii

2010-11-09T07:14:00.000-08:00

Akiwa anaongea na gazeti la Mwanaspoti Mheshimiwa Joseph Mbilinyi aka Sugu ametoa maelezo ya vipengele atakavyovishughulikia katika kipindi chake cha miaka mitano. Amesema asilimia 99 ya muda wake atatumia kutatua matatizo ya wapiga kura wake Mbeya, lakini pia atashughulikia mambo kadhaa kuhusu haki za wasanii hususan Hakimiliki. Kwa bahati nzuri Mheshimiwa alikwisha wahi kushiriki katika kamata kamata za kazi za sanaa mara nyingi kuanzia 1995, hivyo analielewa tatizo vizuri sana. Soma HAPA makala hiyo kutoka Mwanaspoti.

Tembelea

2010-11-08T22:24:00.000-08:00

Serikali mpya, je wasanii kutakuwa na jipya?

2010-11-06T02:01:00.000-07:00

Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Dr Jakaya Mrisho Kikwete

Leo Jumamosi tarehe 6 Novemba 2010, Rais mteule Dr Jakaya Mrisho Kikwete ameapishwa kuwa rasmi na kuwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kwa miaka mingine mitano. Blog hii ambayo kazi yake kuu ni kuongelea Haki za wasanii, inajaribu kutathmini nini kitakachobadilika. Kwa kweli bila juhudi za dhati za wasanii wenyewe HAKUNA KITAKACHOBADILIKA. Kampeni za uchaguzi zimepita zikiwa na machache sana kuhusu Haki za wasanii. Kati ya yaliyosikika ni lile lililotajwa na Rais katika hotuba ya mwisho kwa Bunge (July 2010), ambapo alisema nanukuu "Nasikitishwa sana na hali ya wasanii kutokupata malipo ya haki kwa kazi zao. Niliamua nijaribu kusaidia. Nilipokutana na baadhi ya wana muziki wa kizazi kipya wakanieleza haja ya wao kuwa na mastering studio yao ili waweze kumiliki kazi zao. Nimeshawanunulia mtambo huo uliogharimu shilingi 50 milioni. Hivi sasa tumelipia mtaalamu mshauri kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam asaidie kutengeneza njia bora ya kusambaza kazi za wasanii wa muziki na filamu ili wapate malipo halali kwa jasho lao. Mafanikio ya zoezi hili yatatufundisha namna ya kuwasaidia wasanii wa fani nyingine pia." Maelezo haya yanasikitisha kwani aidha waliomshauri Mheshimiwa Rais hawajui nini tatizo au la waliamua kutokumwambia ukweli kwa sababu ambazo wanazifahamu wenyewe. Tatizo la wizi wa kazi za sanaa lina sura nyingi na lilishafanyiwa kazi kuanzia 2001 na National Anti Piracy Committee, Regulations za kutekeleza hili zilishapitishwa tangu 2006 na Mheshmiwa Karamagi wakati huo akiwa Waziri wa Viwanda na Biashara ndie aliyeidhinisha taratibu hizo, tatizo likawa na limekuwa serikali kutotoa fungu la fedha la kuwezesha utekelezaji wa kazi hiyo, na jambo hilo halijatekelezwa mpaka leo. Waziri aliyefuatia katika wizara hiyo amekalia kwa takriban miaka mitatu uamuzi wa kuchagua Mwenyekiti wa Bodi ya COSOTA kwa sababu ambazo ni aibu kubwa kuzitaja humu. Na hatimae siku chache kabla ya Bunge la Bajeti mwaka huu akapeleka majina yachapishwe kwenye gazeti la serikali. Majina hayo ni tofauti na yale ambayo wanachama wa COSOTA walichagua katika mkutano wao mkuu ni chaguo lake ambalo haliwakilishi wadau kamili wa COSOTA kwa kufuata uchangiaji wao katika COSOTA. Kwa upande wa pili mgombea urais wa CHADEMA pia alionekana wazi hana habari ya nini kinaendelea katika nyanja hii, kwa kutamka juu juu tu kuwa wasanii wanaibiwa na kuwa atarekibisha hali hii, moja ya mambo aliyoyataja ni kukifanya Chuo cha Sanaa Bagamoyo kuwa Chuo cha michezo, huo ni mkanganyiko unaoonyesha hata tofauti ya tasnia ya sanaa na michezo mgombea hakuwa nayo. Siyo siri kiongozi mwingine wa chama hiki alikataa katakata kulipia haki za wasanii mpaka mambo yalipofika mahakamani. Ndiyo maana narudia kusema tena kuwa kuna umuhimu wa wasanii kujipanga vizuri. Baadhi ya wafanyabiashara wamejipanga vizuri na kuwa na uwezo wa kutoa ushauri moja kwa moja Ikulu kuhusu mambo ya sanaa hasa muziki na filamu, hili ni tatizo, ikiwa watu binafsi wanaweza kwenda kutoa ushauri Ikulu na ukaanza kufanyiwa kazi, kuna maana gani basi ya kuwa na idara na Wizara husika? Kwa kuwa Rais bado ni yule yule, tunategemea hali hii itaendelea, hivyo wasanii ni muhimu kujikusanya katika vyama vyao na kujipanga ili kutetea haki zao, kutoa ushauri kwa serikali na kwa ujumla kujipangia mambo yao.

TUMPIGIE KURA JAYDEE atuweke kwenye ramani ya muziki

2010-10-29T08:17:00.000-07:00

TAFADHALI TUMPIGIE KURA MWIMBAJI WETU MAHIRI LADY JAYDEE KATIKA KUWANIA TUZO ZA Pearl of Africa Music Awards AU PAM AWARDS ILI KUMPIGIA FUATA MAELEKEZO YAFUATAYO......
.....Andika 36 acha nafasi kisha andika Lady Jay D tuma ujumbe kwenda namba + 256 752 600 100

Serikali mpya na mtizamo kwa wasanii 1

2010-10-28T21:06:00.000-07:00

Katika kipindi cha karibuni kumekuweko na pirikapirika za kampeni za kupata viongozi watakao iongoza Tanzania katika kipindi cha miaka mitano ijayo kadri katiba ya nchi yetu inavyoagiza. Tatizo lililokuwa wazi katika kampeni hizi ni ufahamu mdogo wa wagombea kuhusu nafasi ya kazi za sanaa katika uchumi wa nchi. Sanaa hata wakati huu inatoa ajira kwa wananchi wengi sana Tanzania. Hii ni wazi inatoa mchango katika uchumi wa nchi hii. Ubunifu katika sanaa ni mkubwa sana na hivyo unahitaji kulindwa, kwa kulinda ubunifu inawafanya wabunifu waongeze ubora wa ubunifu, hii huleta maendeleo kwa wasanii, wabunifu na utamaduni wa Tanzania. Wizi wa kazi za wasanii ndio pekee jambo linaloonekana kwa wanasiasa, na kwa kuwa hilo linaonekana ni pointi nzuri kuwaambia wasanii ili kupata kura zao, wanasiasa wanalirudia hili tena na tena. Lakini picha ni kubwa zaidi, serikali inapoteza mabilioni ya fedha za kodi kutokana na kutodhibiti wizi huu, tatizo pia ni la serikali, pia kwa kuruhusu wizi huu, umeanza utamaduni wa bidhaa feki, ambalo pia ni tatizo kubwa. Serikali ijayo ikubali kufundishwa na wataalamu wa mambo ya haki za ubunifu ili kuongeza pato la taifa.

Muziki biashara

2010-10-06T13:30:00.000-07:00

Mikataba katika kazi za Hakimiliki

2010-10-04T04:15:00.000-07:00

Asilimia kubwa ya kazi za sanaa nchini zinatumika bila kuweko na mikataba. Na bahati mbaya pale ambapo kuna mikataba, ina mapungufu makubwa sana. Uzoefu wa kutokana na migogoro mingi ambayo nimeweza kuhudhuria, kuna tatizo kubwa la uelewa wa haki gani ambazo mwenye hakimiliki anazo, na zipi ambazo anaingia katika mkataba kuzitumia. Hivyo mkataba wa kusambaza kazi huonekana kama mkataba wa kuuza kazi. Na hili ni tatizo kwani humnyanganya muhusika umiliki wa kazi zake kwa malipo kidogo sana. Mikataba lazima iwe inaeleza vitu vya msingi vifuatavyo; i.) je mkataba unahusu haki gani? ii.) mkataba ni wa muda gani iii.) mkataba ni wa eneo gani? nchini, au nje ya mipaka ya nchi na sehemu hizo zitajwe kabisa. Na ikiwezekana malipo yahusikanayo yatajwe, na mikataba mingine hutaja hata mapato yatakayotokana na kazi hiyo baadae, kwa mfano, wasanii wamepeleka tamthiliya yao kwenye TV ikawa inarushwa na wakalipwa kadri ya makubaliano. Miaka mitatu baadae tamthilia hiyo ikaanza kurushwa upya na TV hiyo, ni vizuri kuwa na kipengele cha kufikiria kazi za baadae za namna hiyo.

Maajabu ya Tanzania

2010-10-02T00:46:00.000-07:00

Kuna rafiki yangu kanipigia simu anataka ushauri. Alipata msiba wa mjomba wake ambaye alikuwa mtu maarufu katika jamii. Jamaa mmoja kafika katika msiba huo akapiga picha za video sasa ametengeneza DVD anauza mitaani anauliza achukue hatua gani?

Mwanamuziki kudaiwa Milioni 90

2010-09-26T23:21:00.000-07:00

Katika magazeti kadhaa wiki hii kumekuwepo na taarifa kuwa mwanamuziki wa muziki wa injili Jane Misso, atachukuliwa hatua ili aafidie shilingi miioni 90 ambazo anadaiwa kwa kukiuka mkataba aliyoingia na Praise Production Studio. Kuna mambo mengi sana yanajitokeza katika hili. Kadri ya maelezo ya kwenye magazeti, mkataba ulimkataza msanii kutumia tena wimbo huo kwa njia yoyote ile kwani alikuwa ameuuza wimbo huo kwa PPS. Ninalotaka kufafanua hapa ni kuwa mtunzi huwa na haki nyingi kwenye wimbo wake, haki za kurudufu, kusambaza, kuonyesha hadharani , kuruhusu kutangazwa katika vyombo vya habari(radio na TV), kutafsiri , kubadili matumizi na kadhalika, na katika haki zote hizo anaweza akakuta anapata kipto cha aina moja au nyingine, kwa mfano kwa kurudufu na kusambaza atauza nakala, ataweza kuimba kwenye maonyesho live na kulipwa, kwa kupigwa hadharani anaweza kupata royalties za Performing rights, anaweza kulipwa kama wimbo utatumika kwenye ringtone, anaweza akatoa ruksa ya kutafsiri wimbo na kupata malipo, ana njia nyingi za kuingiza kipato kwa wimbo wake. Juu ya haya yote sheria inampa mamlaka ya wimbo wake kwa maisha yake yote na miaka hamsini baada ya kifo chake ili warihi wake wafaidi matunda ya kazi hiyo. Mwanamuziki anapouza wimbo wake anauza haki zote hizi, swali je wanamuziki huwa wanajua haya wakati wanaamua kuuza kazi? Maana kwa kujua haya ni wazi hata bei ya kazi yap wataweza kupanga ikalingana na wanachouza.

Kuibiwa wazo

2010-09-21T00:08:00.002-07:00

Mara nyingi utapata habari kuwa kuna msanii akilalamika kuibiwa wazo lake, kuna umuhimu wasanii, kujua haki zako zinaanzia wapi katika hili. Sheria ya Hakimiliki duniani kote, HAILINDI WAZO, inalinda matokeo ya WAZO. Hivi basi kwa mfano ukiwa na wazo la hadithi au wimbo au kipindi cha redio au TV ukamweleza mwenzio akiamua kutumia wazo lako kukamilisha kazi yeye ndiyo atakuwa mwenye haki na ile kazi.
Hakimiliki huanza kulinda kazi ya mtu pale wazo litakapogeuzwa kuwa kitu cha kushikika. Kwa mfano kama ni shahiri huanza kulindwa ukishaliandika katika karatasi, kama ni wimbo, ukishaurekodi hata kama katika kaseti nyumbani, au kuuandika katika karatasi. Ni hatari kuanza kutangaza mistari yako kwa kuiimba hovyo kabla hujaiweka katika maandishi au kuirekodi, au kuelezea hadithi ya sinema yako kabla hujaandika script na kadhalika. Jambo linalofuata ni kusajili, peleka maandishi ya mawazo yako kwenye ofisi husika, kwa Tanzania ofisi ni COSOTA na kusajili, hii itakufanya uwe na ushahidi kuwa kazi hiyo ni yako. Watu husajili katika ofisi hiyo aina mbalimbali za matokeo ya mawazo, vipindi vya TV, radio, mashahiri, vitabu, script za sinema, nyimbo, sinema kamili na kadhalika. Adhabu kwa kuiba kazi za aina hiyo zinatajwa katika kifungu cha 42 cha sheria ya Hakimiliki na Hakishiriki na 7 ya 1999. Na jambo zuri katika sheria hii ni kuwa kuna uwezekano wa kuomba fidia kutokana na mtu kutumia kazi yako, nafasi ambayo wasanii wengi bado hawajaitumia katika kupata fidia za kuibiwa kazi zao.

Wajane wa wanamuziki

2010-09-15T09:30:00.000-07:00

Nimetoka kukutana na mjane wa mtunzi mmoja wa muziki, ambae kabla ya kifo chake alikuwa na nyimbo nyingi zilizoweka bendi yake katika chart, cha kusikitisha pamoja na kuwa kuna fedha wanae wanastahili kupata, hajapata hata sent tano kwa miaka mitano toka mumewe afariki. Japo kumekuwa na fedha zinaingia katika bendi ya marehemu mumewe kutokana na tungo za kazi za mumewe. Kuna tatizo gani???? Angalia blog hii upate jibu

Je unajua? 1

2010-09-15T02:08:00.000-07:00

Sheria ya Hakimiliki ya Tanzania inaruhusu kumfungulia kesi ya madai mtu au chombo ambacho kimevunja haki zako katika Hakimiliki. Kwa mfano, umemkamata mtu anatengeza na kuuza kazi zako, utakapo mpeleka mahakamani, hata akipata adhabu ya faini iwe kubwa au ndogo, hiyo si pesa yako. Hivyo basi sheria imeweka nafasi ya wewe kudai fidia ya hasara unayodhani umepata kutokana na kosa hilo. Wasanii bado hawajaanza kutumia kipengele hiki ambacho ndicho kingewapoza machungu ya kuibiwa. Hata kama mtuhumiwa atapewa adhabu ndogo, lakini kisheria amekwishapatikana na kosa, hivyo kazi yako ni kudai fidia tu , kwani mahakama yenyewe imeshamwona ana hatia.

Performing Rights- Haki za kufanya onyesho hadharani

2010-09-13T04:43:00.000-07:00

Kuna hadithi kuwa huko Paris, watunzi wawili wa muziki katika karne iliyopita waliingia katika mgahawa fulani wakakuta Orchestra moja inapiga muziki walioutunga kuwaburudisha wateja wa mgahawa huo. Wao wakakaa chini na kuagiza kahawa, walipodaiwa fedha wakakataa kulipa kwani wakamkumbusha mwenye mgahawa kuwa mbona nyimbo zao zinapigwa bila wao kulipwa. Kitendo hicho kikaanzisha wazo la kukusanya fedha kwa nyimbo zinazopigwa hadharani. Katika duniani hii ni nchi chache sana hazina sheria ya kulinda matumizi ya kazi za wasanii hadharani. Sheria zinawekwa zinazotoa taratibu ya namna ya kulipia kwa kutumia kazi hadharani. Tanzania kuna taratibu hizi ambazo huratibiwa na COSOTA(Copyright Society of Tanzania). Hivyo basi matumizi ya kazi zozote za utunzi hadharani huhitaji ruksa ya mwenye mali. Kwa kawaida watunzi huwa wanachama ambacho hupewa mamlaka ya kukusanya malipo hayo (mirabaha-royalties) kwa niaba ya wanachama. Taratibu hizi huboreshwa zaidi kwa chama cha nchi mmoja kuingia makubaliano na chama cha nchi nyingine ili kurahisisha kugawa mirabaha ya wanachama wao, kwa mfano chama cha Kenya kinakubaliana na COSOTA hivyo kuwa na uwezo wa wasanii wa Kenya kupata fedha zao zilizokusanywa Tanzania na wale wa Tanzania kupata zilizokusanywa Kenya. Ingawaje kimsingi chama cha nchi husika hukusanya fedha kwa kazi zote zinazotumika katika nchi yao kutokana na mkataba wa Berne ambao Tanzania ni mmoja wa wanachama, unaolazimu nchi kulinda kazi za watunzi wageni kama ambavyo inalinda watunzi wenyeji.
Radio na TV ni kati ya watumiaji wakubwa wa kazi za sanaa, japokuwa viongozi wa vyombo hivi husikika kila mara wakiwashauri vijana kujitegemea wamekuwa wagumu kuwalipa hao hao vijana fedha zao zilizopatikana kutokana na matumizi ya kazi zao. Kwa vyovyote hali hii itabadilika karibuni japo lingekuwa wazo la busara kama vyombo hivi vingekubali kuanza kulipa bila kuwepo na shinikizo toka nje, maana mapaka sasa wasanii wanahaki ya kwenda kulazimisha vyombo hivi viwalipe kupitia mahakama kwa mujibu wa sheria ya Hakimiliki namba7 ya 1999.

Mzee Kipara msanii mkongwe

2010-09-09T02:21:00.000-07:00

wanasema KUTOA NI MOYO SI UTAJIRI, MZEE KIPARA anahitaji sana MSAADA wetu, maisha anayoishi yanasikitisha kula yake ni ya tabu, pa kulala tabu, afya yake c nzuri, anaishi chumba kimoja kidogo ambacho hakina umeme,anadaiwa kodi ya miezi 8 na hana msaada wowote.tafadhali kama UNA CHOCHOTE tunaomba UMCHANGIE mzee we2 huyu, kwa yeyote alieguswa na mwenye msaada wowote, awasiliane na mimi kwa no. 0657-800185. Hii imewekwa katika Facebook na Bi Zamarady Mketema........tuchangie kwa hali na mali

Kesi ya Vibanda vya Video

2010-09-08T21:57:00.000-07:00

Kama kawaida kila asubuhi huwa natembelea blog mbalimbali ambazo huwa zinaleta taarifa za nini kinaendelea duniani na hasa kweye ulimwengu wa wasanii Tanzania. Moja ya blog muhimu kwangu ni blog ya JIACHIE
Nimekuta habari ya msanii akitoa masikitiko yake kuhusu kukuta kazi yake (filamu) ambayo imetoka karibuni ikiwa inaonyeshwa kwenye vibanda vya video mtaani. Na kati ya mengi aliyoyatamka ni kuwa hajui hata sheria ipi itumike ili aweze kupata haki yake. Mpaka hasira ikampanda akaona labda achukue sheria mkononi na kutoa adhabu mwenyewe. Hapa linajirudia tatizo ambalo ni la kawaida sana katika tasnia ya sanaa. Wasanii wengi bado hawana uelewa wa sheria ya Hakimiliki ya hapa Tanzania. Ni kweli sheria ina mapungufu kadhaa ambayo hata Bodi ya mwisho ya COSOTA iliyaona na kuanza taratibu ya kufanya marekebisho ya sheria hiyo, lakini kwa makosa kama aliyoyaona msanii huyu, sheria inauwezo nayo. Sheria ya Hakimiliki imetoa uwezo kwa mwenye mali kutoa ruhusa ya matumizi mbalimbali kazi yake, moja ya mamlaka ni kuruhusu au kukataza kazi zake kuonyeshwa hadharani, au kwa maneno mengine ni makosa kuonyesha hadharani kazi ya mtu bila ruksa yake. Hili ni sawa na kusema ni makosa kuvaa shati la mtu au kutumia mali yoyote ya mtu bila ridhaa yake.
Nashauri wasanii kuchukua hatua za busara zaidi baada ya kupeleka mashtaka yao polisi, ni kutafuta mwanasheria ili asaidie si tu kumshtaki mwenye banda, bali pia mamlaka iliyompa leseni au ruksa ya kuonyesha filamu zako bila ridhaa yako. Kama kuna leseni ya Jiji au Manispaa au serikali za mitaa komaa nao hao pia, ili somo lifike na kwa wengine, na pia kwa vile sheria inaruhusu kudai fidia, utakapofika wakati mwafaka utadai fidia kwa wote waliosababisha upate hasara. Itahitaji kesi moja au mbili ndio watu wataanza kupata fundisho.
Ni kutokujitendea haki kutegemea mamlaka nyingine zishughulikie haki yako, hivi ukikuta TV yako imeibiwa utaanza kuhoji njia za chama chako cha sanaa kukusaidia kupata haki yako? Ushauri.....Vyama vya sanaa, Mashirikisho ya sanaa ,vikundi vya sanaa, imefika muda sasa ambapo ajenda ya kwanza iwe kuelimisha wasanii haki zao hasa Hakimiliki. Uzoefu wangu umeonyesha viongozi wengi wa vikundi vingi hawataki wasanii wao wazijue haki zao kwani wao wenyewe ni sehemu ya wadhulumaji wa haki za wasanii wao. Kundi moja kubwa na maarufu ambalo limeingiza mabilioni ya fedha, sijakosea narudia mabilioni ya fedha, kiongozi wake amekuwa anakwepa kila jitihada zangu za kutoa elimu ya Hakimiliki kwa kikundi chake, yeye ni tajiri wasanii wake wanakufa masikini. ZIJUE HAKI ZAKO UFAIDI MATUNDA YA KAZI ZAKO.

Vifaa feki vya muziki

2010-09-08T07:13:00.000-07:00

Tatizo la mali feki kujaa madukani zinathiri sana pia shughuli za muziki hasa muziki live. Vikundi au watu binafsi hujitahidi kukusanya fedha ili kupata vyombo vya muziki. Dukani hukuta vyombo vyenye majina yenye sifa kwa ubora, Yamaha, Ibanez, Peavey, Berhinger na mengineyo. Wakishanunua vifaa hivi kwanza hukuta havitoi sauti yenye ubora kulingana na jina, baada ya muda mfupi hugundua hata ubora wa hivyo vifaa ni wamashaka. Katika bendi niliyoko bado tunatumia speaker za Peavey zilizonunuliwa mwaka 1997, hii ni kuonyesha ubora wa vifaa vikiwa original. Bendi hutangaza zina vyombo vipya ukivisikia tu unajua wamebambikiwa, na muda mfupi baadae huharibika, tatizo jingine vyombo hivyo mara nyingine hata teknolojia iliyotumika kuvitengeza ni ya zamani hivyo hata kuvifufua inakuwa vigumu. Hiyo ni gharama kubwa katika shughuli ambayo mapato bado ni duni. Kwa hiyo kila mara ni vizuri kuchunguza sana kwa kuuliza na kuangalia kwa makini na kusisitiza muuzaji aandike aina ya chombo kwenye risiti (kwa mfano Yamaha Keyboard Model na id number ya chombo hicho), ili kukiwa na tatizo uwe na ushahidi wa biashara hiyo. Fair Competition Commision ni kitengo cha serikali kinachoshughulika na kuangamiza biashara ya vitu feki, hivyo unaweza kutumia risiti yako kama ushahidi wa mali feki ukaweza kurudishiwa fedha yako na mali hizo kuharibiwa. Fair Competition Commission anwani yao ni hiyo hapo chini:

Fair Competition Commission
CRDB Head Office Building, 7th Floor(Gorofa ya 7), Azikiwe Street, P.O.Box 7883, DSM.
Tel: +255 22 2122 479, Fax: +255 22 2122 449, Email: info@competition.or.tz

Katika jengo la CRDB linaloangaliana na Posta Mpya

Hakigram-alama ya sticker katika kazi za sanaa

2010-09-05T08:39:00.000-07:00

Je unajua kuwa kuanzia mwaka 2006 Sheria ya hakimiliki Tanzania ina Regulation inayoelezea matumizi ya vibandiko(stickers) maalumu kwa kazi halali za video na audio. Matumizi ya sticker hizi yangepunguza sana wizi wa kazi za sanaa zilizomo katika CD, DVD, Audio Cassette, Video Cassette. Sticker hizi zimepewa jina la Hakigram katika sheria hiyo. Kwa sababu ambazo hazijulikani kumekuweko na jitihada mbalimbali za kukwamisha matumizi ya sticker hizi ikiwemo kuibiwa kwa nakala halisi ya regulation hiyo iliyosainiwa na Mhe Kasongwa wakati akiwa ni Waziri wa Viwanda na Biashara na hivyo kazi hiyo kusainiwa tena na Waziri Karamagi mapema mwaka 2006. Pamekuweko na watu wenye uwezo ambao kwa makusudi wamekuwa wakisambaza taarifa kuwa hakuna regulation ya namna hii, na wengine hata kuanzisha kampuni za kuishauri serikali namna ya 'kuanzisha' matumizi ya sticker hizi. LABDA TUJADILI KWA NINI HILI LINAKWAMA TOKA 2006 WAKATI WASANII WANALALAMIKIA KUIBIWA KAZI ZAO KILA SIKU?

Kitendawili cha kutangaza neno la Mungu kwa nyimbo za wizi

2010-09-04T08:05:00.000-07:00

Katika Hakimiliki ni kosa kutumia tungo ya mbunifu mwingine bila ruksa yake. Hauruhusiwi kutafsiri, kunakili, kubadili kwa hali yoyote ile bila ruksa ya mwenye mali. Katika uwanda wa muziki wa Injili limekuwa ni jambo la kawaida kabisa wasanii kurekodi na kuuza na kudai kuwa ni zao, nyimbo ambazo ni za wasanii wengine. Waimbaji kutoka Afrika ya Kusini, wa kwanza Rebeca Malope, ndio wanaonekana waathirika wakuu ya wizi huo. Ni vizuri ijulikane kuwa kwa mujibu wa sheria ya Hakimiliki na Hakishiriki No 7, ya 1999, ni kosa la jinai kurekodi kazi ya mtu bila ridhaa yake, na kuna adhabu ambazo ni pamoja na kifungo na faini. Aibu kubwa itakuwa kwa mwimbaji anaeonekana ni mtu wa Mungu, na mwenyenheshima kubwa katika jamii yake, kushtakiwa kwa kuiba nyimbo. Ushauri ni kuwa tafadhali tungeni nyimbo zenu,au la nyimbo hizi za wizi ziwe zinatumika kwa maonyesho tu na si kurekodi mpaka umepata ruksa ya kimaandishi kufanya shughuli hiyo, toka kwa muhusika. Kila nisikiapo nyimbo za wizi huwa nawaza itatokea nini wenye nyimbo wakiamua kudai haki yao?

Madj wetu

2010-09-04T06:57:00.000-07:00

MaDJ kwenye radio na TV ni watu muhimu sana kwa wanamuziki, watu hawa wanaweza wakafanya umma ukaipenda nyimbo hata kama mbaya na kuichukia nyimbo hata kama nzuri. MaDJ ni wasanii wanaojua namna ya kupamba nyimbo ikawa inatafutwa na kununuliwa kwa uwingi. Nguvu hii ya MaDJ kama zilivyo nguvu nyingine zikifika mahala humgeuza mwenye nguvu na kumharibu. Methali moja ya kiingereza inasema 'Power corrupts, absolute power corrupts absolutely', Mtu akijikuta anauwezo usionakipeo huanza kuwaendesha binadamu wengine kwa kuanza kudhani yeye ni Mungu. Katika miaka ya 60 watangazaji kadhaa wa Marikani,walijikuta katika mikono ya sheria kutokana na kitu kilichoitwa Payola, Payola ( The paying of cash or gifts in exchange for airplay) ilikuwa neno lililozaliwa baada ya Madj huko Marikani kuanza kupokea fedha ili kupiga nyimbo fulani mara nyingi, hii ilishawishi watu kununua nyimbo hizo na zikaweza hata kufika topten ya nchi hiyo. Mtangazaji wa kwanza kukiri hili alijikuta akipigwa faini kali na alijimaliza maisha yake kwa ulevi miaka michache baadae baada ya umaarufu wake kwisha. Baada ya hapo serikali ya nchi hiyo ilitengeza sheria rasmi na kufanya jambo hilo kuwa kosa la jinai.
Nchini kwetu hili ni jambo la kawaida, na wasanii wengi wamekuwa wakiliongelea hadharani lakini limekuwa gumu kupotea kutokana na kawaida ya rushwa kuwa mtego , msanii atakekuwa na jeuri ya kutaja majina huogopa kufanyiwa mgomo na watangazaji wengine na hivyo kumalizwa kimuziki.
Kutokana na nguvu hizi kubwa za Madj, madj wengi wameingia katika kazi ya kuwa 'mameneja' wa wasanii, hivyo kumhakikishia msanii muda wa kuwa hewani, jambo ambalo hufanya nyimbo ipendwe , msanii huanza kutafutwa kwa ajili ya maonyesho au nyimbo yake kutakiwa kusambazwa kwa mauzo. Hapo meneja huingia kwenye mikataba kwa niaba ya msanii na mara nyingi kuchukua asilimia kubwa ya mapato yatokanayo na kazi za wasanii.
Ili kuwa na nguvu zaidi imekwisha fikia mpaka Madj wa redio kadhaa wakatengeneza hata umoja wao, ambapo msanii akiwa chini ya mmoja wapo hiyo humhakikishia nyimbo kurushwa radio kadhaa kwa malipo, miaka michache iliyopita ilifikia nyimbo moja kugharimu shilingi laki tatu. Uchafu huu hapa nchini huitwa Promo
Ni jambo la kushangaza kuwa uongozi wa radio na TV mbalimbali unaonekana kama uko dunia nyingine hauoni tatizo hili. Ingawaje kuna radio zilizoingia katika mchezo huu na kuchukua nafasi za kuwa mameneja wa wasanii kwa kutumia kampuni ambazo huwa ni kampuni dada za redio husika.
Kikundi kimoja kutoka Dodoma kiliwahi kuombwa na mtangazaji mmoja maarufu, kiroba cha mchele na mbuzi kama Payola. Pamoja na tangazaji huyo kutumia Payola hiyo kama maulidi kwa mwanae ambae alizaliwa wakati huo hakupiga hata hizo nyimbo za hao vijana.

Oliver Mutukudzi

2010-09-04T02:49:00.000-07:00

Katika wiki hii baada ya maonesho ya mmoja wa mwanamuziki nguli wa Afrika, Oliver Mutukudzi nimesoma makala mbili ambazo zilikuwa zikielezea ubora wa show ya Mutu, hilo halina kupingwa nimeshahudhuria show za Mutu nne na kila mara ni raha kubwa. Kilichonituma kuandika ni lawama zilizoambatana na maandiko haya. Lawama hizo zilikuwa zikiwalenga wanamuziki wa Tanzania kuwa hawakuhudhuria show za Mutu ambako wangeweza kujifunza mengi kuhusu live shows. Ilinilazimu kumpigia simu mmoja wa waandishi wa habari hizi na kumuuliza maswali kadhaa kuhusu tuhuma hizo, kubwa nililomuuliza ni kuwa kabla ya kutoa lawama hakuona kuwa kiingilio cha sh 50,000 ni kikubwa sana kwa wanamuziki wetu? Je alijaribu kuwahoji wanamuziki kwanini hawakufika kabla ya kuwahukumu? Alikuwa na jibu kwa hilo, akaniambia mbona wanamuziki huwa wanavaa viatu vya shilingi 60,000 wanashindwaje kiingilio cha elfu hamsini.!!
Kwa miaka mingi Tanzania imekuwa na bahati ya kutembelewa na wasanii wengi wazuri sana, kipindi cha awali kulikuweko na mpangilio ambao uliwezesha wanamuziki wa Kitanzania kubadilishana mawazo na wanamuziki wageni kwa faida ya pande zote mbili. Nitoe mfano nilioshiriki. Wakati TP OK Jazz walipofika Tanzania mara baada ya kifo cha Franco, walikuwa kama ni wenyeji wa kimuziki wa Vijana Jazz, walitumia vyombo vya Vijana Jazz, mimi mwenyewe nikiwa fundi mitambo niliweza kupata experience ya hawa wanamuziki wakongwe kwa ushauri wao. Na bendi ilipata ujuzi mpya wa upangaji muziki ulioweza kuzaa album ya VIP. Iliyokuwa na nyimbo kama Thereza, VIP, Bahari, Mfitini na kadhalika. Katika siku za karibuni nililoliona ni wanaoleta wasanii huwatangaza kwa kujaribu kuonyesha kuwa wanamuziki wanaokuja ni bora kuliko wenyeji na hata kuonyesha kuwa wamelazimika kuleta wanamuziki kutoka nje kwa kuwa waliopo nchini hawafai. Ili kulinda uwongo huo, hujitahidi kila njia kusitokee kukutana kati ya pande mbili hizi za wasanii, au kukutana kwao kuwa mbele ya waandishi wa habari kwa njia ya maswali na majibu badala ya kukutana kama wanamuziki na kubadilishana experience. Sikumbuki kama kumewahi kuweko na show ambayo tiketi maalumu zimetolewa kwa ajili ya wanamuziki ili waweze kuingia kuona na 'kujifunza'.
Kuna mengi ambayo yanayowakabili wanamuziki wa Tanzania kiasi cha kushindwa kufikia upeo wa kazi zao, haya huwa hayaangaliwi na wachambuzi wenye kupenda kuwananga wasanii wa Kitanzania. Kwa mfano wakati wa maonyesho ya kawaida wenyeji hutegemewa kuanza saa tatu na kumaliza show saa 9, wageni hufanya show ya masaa mawili, lakini mwenyeji anaulizwa kwanini huwa huchezi wenzio wanacheza toka mwanzo mpaka mwisho wa show. Jamani kucheza saa moja inawezekana lakini masaa matano!!!!!! Vifaa vya bendi nyingi ni duni au ni vifaa bora ambavyo havikuchaguliwa kwa mpangilio wa kitaalamu hivyo kushindwa kutoa muziki bora.
Ushauri kuweko na nia ya dhati ya kukutanisha wasanii wetu na wanje ili kupata nafasi ya kubadilishana experience

Muda wa ulinzi wa Hakimiliki

2010-09-03T17:26:00.001-07:00

Sheria ya Hakimiliki ya Tanzania inampa mtunzi ulinzi katika kazi yake kwa muda wote wa maisha yake na miaka hamsini baada ya kifo. Hivyo basi ukitunga wimbo, shahiri, kitabu, tamthiliya, hadithi na kadhalika, utalindiwa haki yako kwa maisha yako yote na miaka 50 baada ya kifo chako. Angalia nyimbo ngapi na vitabu vingapi ambavyo huendelea kununuliwa baada ya mtunzi kufariki. Kwa sheria hii warithi wanaweza kupata mafao ya kazi za mtunzi kama ambavyo alikuwa akipata wakati yuko hai. Hivyo basi kila uingiapo mkataba lazima utafakari hili.

Mikataba ya kazi za sanaa ni muhimu sana

2010-09-02T23:43:00.001-07:00

Asilimia kubwa ya migogoro ya kazi za sanaa na kuibiwa kwa kazi au kudhulumiwa kwa kazi kunatokana na kutokuweko mikataba ya kimaandishi kati ya wahusika. Wasanii hupewa kazi kama vile kuitwa kufanya maonyesho au kushiriki katika filamu au katika kurekodi wimbo, kila mara unakuta ni makubaliano ya mdomo ambayo mara nyingi sana hukiukwa pesa zinapopatikana, au huleta migogoro pesa zisipopatikana.
Karibuni nilisikia kesi moja ambapo mtengenezaji wa filamu alijikuta akiwa hana fedha za kutosha kumalizia filamu yake, hivyo akakubaliana na msambazaji (kwa mdomo) kuwa msambazaji akamilishe fedha zilizobaki kisha atazikata atakapoanza usambazaji. Tatizo lililojitokeza baada ya hapo ni kuwa kila mara msambazaji akawa anadai kazi haiuziki, japo mtengeza filamu alikuwa akizikuta kazi kwenye maduka mbalimbali. Malumbano yao yakawa yanaendelea kwa mdomo na kushikana mashati.
Si mara moja binafsi nimewahi kuwatumia nauli wanamuziki wa kizazi kipya ambao waliitwa na promota mikoani na kufika huko promota akaingia mitini katikati ya show huku akiwa amekwisha kusanya fedha na kuwaacha wasanii na bili ya malazi chakula na nauli ya kuwarudisha kwao. NI MUHIMU KWA MSANII KUWA NA MAKATABA KWA KILA KAZI AMBAYO ANATAKIWA KUFANYA. Na ni vizuri zaidi mkataba huu ukawa umepitia mikononi mwa watu wanaoweza kuutafsiri. Wasanii wengine wana mikataba kwa mfano ya kusambaza kazi zao, lakini mikataba hiyo hutengenezwa na wanasheria wa wasambazaji, tena kwa lugha ambayo msanii haijui na utakuta msanii katia saini mkataba kama huu, na mara nyingine hapewi hata nakala ya mkataba, hili ni tatizo ambalo wasanii wanatakiwa kulitatua wenyewe.

Wimbo mali ya nani?

2010-09-02T12:39:00.000-07:00

Wimbo mali ya nani?
Pamoja na kuonekana ni swali lililo na jibu rahisi lakini kutokana na sheria za Hakimiliki jibu mara nyingine si rahisi sana. Tuchukue wimbo ambao mimi mwenyewe nilishiriki katika bendi ya Vijana. Wimbo Mfitini niliutunga katika miaka ya 90. Mimi niliandika mashahiri na pia nilitunga melody ya wimbo huo, pia nilitunga hata rythm gitaa la wimbo huo. Kwa mazungumzo ya kawaida na hata inavyojulikana wimbo huo ni wangu. Lakini hii si kweli. Katika wimbo huo kuna pia solo, kinanda, bass, trumpets,saxaphones, drums na conga. Vyombo vyote nilivyovitaja mimi sijui kuvipiga, hivyo waliokuwa wanafahamu kuvipiga walitunga vipande vyao ambavyo kwa ujumla wake ulizaa wimbo Mfitini, hii peke yake ni ishara ya kwanza kuwa wimbo huu si wangu peke yangu. Jambo la pili, wanamuziki wote waliohusika katika mazoezi na utunzi wa wimbo huu, walikuwa waajiriwa wa Umoja wa Vijana, na walilipwa na Umoja wa Vijana wakati wa kushughulikia wimbo huu, hivyo basi wimbo huu una mdau mpya nae ni Umoja wa Vijana. Hivyo basi haki ya nyimbo hii ni ya wengi na si mmoja.
Kwa siku hizi kuna aina nyingine ya utengenezaji wa muziki,wasanii hutengeneza mashahiri yao, au 'mistari' kama wenyewe wanavyoita, huenda na mistari hii studio ambapo humtaka Fundi wa sauti, ambaye kwetu hujulikana kama Producer, ili awatengenezee sauti. Katika sheria ya Hakimiliki, muziki hulindwa ukiwa na maneno au bila maneno. Hivyo nyimbo nyingi huwa ni tungo za zaidi ya mtu mmoja, wa kwanza katunga maneno wa pili katunga muziki. Ili uwe mali ya mmoja wapo ni lazima paweko makubaliano ya kimaandishi, yenye kueleza haki za kila mtu katika wimbo huo. Hata kama wamelipana au wamepeana kirafiki ni muhimu kuweko na maandishi.

Haki na Majukumu

2010-08-29T22:13:00.001-07:00

Haki hufuatana na majukumu. Pamoja na wasanii wa Tanzania kuwa na lawama nyingi kuhusu kutopatiwa haki zao, kuna tatizo kubwa la wasanii nao kutotimiza wajibu wao. Katika tatizo la Hakimiliki ni wasanii wengi hawajashughulika kusajili kazi zao, na wengi wamekuwa wakitumia muda mwingi kulaumu vyombo vinavyohusika na sanaa bila hata kujua vyombo hivi vinatendaje kazi zake. Wasanii wengi si wanachamawa chama chochote cha sanaa, hivyo kukosa nguvu na sauti ya pamoja katika shughuli zao.
Kuna tatizo la kutotilia umakini katika kazi. Ni kawaida wasanii hasa wakishaanza kupata jina kujiona wana haki ya kusubiriwa, na hivyo kuchelewa kila mara katika shughuli nyingi , kama maonyesho , recording , shooting, mikutano na kadhalika. Nilikutana na Producer mmoja kutoka Ujerumani aliyeniambia ni kazi kweli kuendeleza wasanii wa Tanzania, kwani huleta matatizo ya ajabu wakati wa kazi, kiasi cha kwamba ni ngumu kupanga hata ratiba ya mradi na kuutimiza. Tabia ya kudai malipo kabla ya kazi, kuchukua malipo na kutokufanya kazi, kubadili mikataba dakika za mwisho, au kuvunja kabisa mikataba na kadhalika imekuwa kawaida kila anapotaka kufanya kazi na wasanii. Ni muhimu wasanii kubalika katika haya kwani bahati nyingine huja mara moja. Msanii mmoja wa kike amepotea katika anga za muziki kwa kuwa hakuwa na tabia ya kuheshimu mikataba, na pia aliamini kuwa hataweza kuchuja katika masikio ya watu. Ukidharau taratibu lazima hatimae utakosa mtu wa kufanya nae kazi.

Ufanye nini ukiibiwa kazi zako

2010-08-28T02:09:00.001-07:00

Ningeuliza utafanya nini ukiibiwa gari lako? Najua jibu lingekuwa wazi ntaenda polisi. Lakini nikiuliza utafanya nini ukiibiwa kazi zako za sanaa? utakuta wasanii wengi wanashindwa kujua jibu. Labda nirudi nyuma, mtu ukiibiwa mali yako, au ukikuta mtu anatumia mali yako bila ruksa kwa vyovyote utaenda kutoa taarifa polisi. Sasa kuna mali aina tatu, mali zinazohamishika (gari, baiskeli, radio, pesa nk), mali zisizohamishika(nyumba, shamba); na mali aina ya tatu inaitwa Milikibunifu,(hizi ni mali ambazo ni matokeo ya uvumbuzi au ubunifu). Wengi tukiongea kuhusu mali huwa tunafikiria zile mbili za kwanza, lakini na hii ya tatu ni mali kama zile nyingine. Tofauti ya mali hii ya aina ya tatu ni kuwa mara itokapo akili mwako na kuwa hadharani, inaweza ikaanza kutumiwa bila ridhaa yako kwa urahisi sana. Hivyo serikali imeweka sheria za kutoa nafasi kwa wenye mali aina hii kufaidika na mali zao. Sheria ya Hakimiliki na Hakishiriki ni moja ya sheria hizi. Kuvunja kwa sheria hii ni kosa la jinai hivyo wasanii wana haki ya kwenda polisi kuandikisha maelezo yao kuhusu uvunjwaji wa sheria hii. Ubora zaidi wa sheria hii ambao bahati mbaya wasanii wengi huwa hawautumii ni kudai fidia kwa mapato yaliyopotea kutokana na kukiukwa kwa sheria hii. Kwa mfano mtu katumia kazi zako bila ruksa yako na ukamfahamu, ni vizuri ukafanya kila njia ili uweze kupata ushahidi wa hilo, na baada ya hapo ni kufungua mashtaka ya madai ili kulipwa fidia kwa mapato uliyopoteza, kwa bahati nzuri sheri ya Tanzania inaruhusu kipengele hicho.

COSOTA na COSOZA

2010-08-25T23:04:00.000-07:00

Copyright Society of Tanzania COSOTA , ndicho chama chenye mamlaka juu ya Hakimiliki kwa Tanzania Bara kwa habari zaidi ingia COSOTA. Zanzibar kuna chama pia cha Hakimiliki kiitwacho COSOZA ambacho hufanya kazi za Hakimiliki Unguja na Pemba.

Wizi wa kazi za sanaa -Piracy

2010-08-25T20:37:00.000-07:00

Piracy ni wizi wa kazi za sanaa hasa muziki na filamu ambapo watu hurudufu na kuuza kazi za sanaa bila ruksa ya mwenye hakimiliki. Tatizo hili ni kubwa duniani , hapa Tanzania pia ni kubwa sana. Biashara hii haramu ilianza toka enzi ilipoanza teknolojia ya cassette. Ilianza kwa wafanya biashara kurudufu kanda katika Cassette player zao baadae kukawa na biashara ya kuagiza kanda kutoka nje, na hasa Mashariki ya Kati, kisha kanda zikaanza kutengenezwa kwa wingi hapahapa nyumbani. Biashara hii imekuwa kadri teknolojia ilivyokuwa nakuweza kuruhusu uwezo wa kurudufu kirahisi na kupata kazi bora zaidi. Ilipoingia teknolojia ya CD, mali nyingi ilikuwa inatoka Pakistan, na taarifa ya wakati huo kutoka mtandao wa IFPI(International Federation of Phonographic Industries), ilihusisha mapato ya kazi hizi haramu kuwa chanzi kimojawapo cha mapato yaliyokuwa yakitumika katika kugharamia ugaidi.
Sheria iliyokuwepo (Copyright Act No 61 of 1966), ilikuwa na mapungufu mengi na hivyo kuweka mazingira ya biashara hii haramu kukua bila kuweko na kipingamizi. Taratibu za kuirekibisha sheria zilizaa matunda mwaka 1999. Na sheria mpya Hakimiliki na Hakishiriki namba 7 ya mwaka 1999 ikachukua nafasi. Pamoja na sheria hiyo mpya biashara ya kazi zilizorudufiwa imezidi kuwa kubwa. Mwaka 2001, iliundwa kamati ya kuangalia itaondoaje ugonjwa huu wa Piracy. Kamati hii ilipewa jina 'National Anti Piracy Committee'. Kamati hii iliyokuwa na wajumbe 21, kutoka taasisi mbalimbali ikiwemo ofisi ya mwanasheria mkuu, TRA, BASATA, COSOTA,BRELA,Wizara ya Utamaduni, Wizara ya Viwanda na Biashara na kadhalika. Kamati hii iliweza kutengeneza Regulations zilizoweza kuruhusu matumizi ya alama ambayo ingetumika katika kazi zote halali za filamu na muziki, hii ingerahisisha kutambua kazi halali na haramu , na pia kuwezesha kutoa takwimu za kweli ambazo zingetoa picha halisi ya mapato katika biashara hii. Hili lingenufaisha serikali, wasanii na wadau wengine wote kama vile wasambazaji, maproducer , publishers na kadhalika. Katika regulation hizo sticker iliyopewa jina HAKIGRAM ilibuniwa, sticker hizo zingebandikwa katika kila kazi halali, kama ilivyo katika sigara na pombe kali, na regulations zilisainiwa kwa mara ya kwanza na Waziri wa Viwanda na Biashara 2005. Nasema kwa mara ya kwanza maana zilipotea kimiujiza na kazi hiyo ikarudiwa tena mwaka 2006. Kwa muda mrefu serikali ilishindwa kutoa fedha za kuweza kuanzisha mradi huu. COSOTA imeweza kukusanya fedha za kutekeleza Regulation hii, tatizo limekuwa kwa muda wa miaka miwili, licha ya kutoa ahadi bungeni, Waziri wa Viwanda na Biashara aligoma kuteuwa Bodi ya COSOTA, na hivyo swala hilo kuwa kabatini, kwa kuwa menejiment ya COSOTA ilikuwa haina mamlaka ya kutumia fedha husika. Habari za karibuni zinadai kuwa katika dakika za mwisho wa kipindi chake Waziri alipitisha Bodi na amri hiyo bado haijachapishwa katika gazeti la serikali.

Mikataba

2010-08-25T19:57:00.000-07:00

Mikataba katika kazi za sanaa ni muhimu sana. Kuna mikataba ya kazi za muda mfupi na kazi za muda mrefu. Kuna mikataba ya kazi zinazohifadhiwa(recorded). Maana hapa ni kuwa unaweza kuwa na kazi ya onyesho moja, hii ni kazi ya muda mfupi lakini nayo inahitaji mkataba. Kama ni mwanamuziki ni vizuri mkataba ukawa unagusa maeneo mbalimbali kama vile usafiri kwenda na kurudi toka kwenye onyesho, aina ya onyesho, urefu wa onyesho, vifaa, malipo na kadhalika. Ikiwa ni maonyesho mengi mkataba utagusia mambo kama afya ya msanii mahala pa kulala, chakula, na malipo na jinsi malipo yatakavyotolewa. Mkataba huwa una pande mbili, hueleza majukumu ya msanii na hueleza majukumu ya upande wa pili. Ni muhimu kwa kila upande kuelewa vizuri mkataba kabla ya kuukubali kwana matatizo mengi hutokea kwa kutouelwa vizuri mkataba. Kimsingi kila kitendo kinachofanyika katika sanaa huwa na mkataba. Kwa mfano kuna wasanii ambao wamekwisha shiriki kurekodi nyimbo nyingi, au kucheza katika sinema nyingi lakini hawana hata mkataba mmoja wa kumbukumbu, hivyo hawana hata ushahidi mdogo wa kimaandishi wa kazi walizoshiriki. Kuna mikataba mingine inaleta utata, kwa mfano unaweza kukuta msanii ana mkataba na meneja wake(management contract), lakini katika mkataba huo unaweza kukuta msanii anakuwa kama mwajiriwa wa meneja, hapa ni wazi pande zote mbili hazijazingatia nafasi ya meneja katika mkataba wake na msanii. Kwa kawaida meneja hupata si zaidi ya asilimia 20 ya mapato ya msanii, lakini kunamikataba ambapo msanii ndie anaepewa mgao huo. Mikataba ya kurekodi kwa wanamuziki ni muhimu kwani hueleza nafasi ya mshiriki katika wimbo uliorekodiwa. Je amekodishwa na kulipwa, au nae ni mshiriki katika mafao yote ya kazi hiyo? Kuna hizi nyimbo ambapo msanii huitwa kashirikishwa, ni vizuri mkataba ukataja aina hiyo ya ushirikishwaji na matokeo yake. Wote ni mashahidi wa lawama zinazotokea baada ya kazi ya kushirikiana ikipata umaarufu, wasanii wenyewe huanza kutoleana kashfa kuhusu nani alikuwa muhimu katika kazi hiyo ya kushirikiana.

Ripoti ya warsha ya TAIPA

2010-08-25T02:00:00.000-07:00

TAARIFA YA WARSHA KUHUSU WIZI WA KAZI ZA SANAA ILIYOFANYIKA UKUMBI WA KITUO CHA UTAMADUNI CHA UFARANSA ALHAMISI TAREHE 19 AGOSTI 2010

Chama cha Watengeneza Filamu na Vipindi vya Luninga na Radio (TAIPA)/UMOJA AUDIOVISUAL E.A. LTD/ na KITUO CHA UTAMADUNI CHA UFARANSA (ALLIANCE FRANCAISE), waliandaa warsha juu ya WIZI WA KAZI ZA SANAA “COPYRIGHT INFRINGEMENT (PIRACY)” iliyofanyika siku ya Alhamisi tarehe 19 Agosti 2010 kuanzia saa 3 asubuhi katika ukumbi wa Kituo cha Utamaduni cha Ufaransa.

Warsha hiyo ilihudhuriwa na washiriki 40 kutoka taasisi/wakala wa serikali, kampuni, vikundi vya sanaa, wasanii binafsi na vyombo mbalimbali vya habari.

Watoa mada kutoka wawakilishi wa sanaa ya muziki, filamu, COSOTA, Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA), Baraza la Sanaa la Taifa (BASATA), Tume ya Ushindani na (Fair Competition Commission); wote walionesha umahiri na uelewa wa hali ya juu kwa kila mada walizoziwasilisha kuhusiana na kadhia ya wizi wa kazi za sanaa. Mwakilishi wa chama cha kutetea haki za waandishi, wachapishaji na wachapaji (KOPITAN) alipewa fursa ya kukitambulisha chama hicho ambacho kimeanzishwa hivi karibuni ili kusimamia haki zao. Washiriki wote walijifunza mengi juu ya hatua zinazochukuliwa na taasisi/wakala wa serikali, kampuni, vikundi vya sanaa, wasanii binafsi na vyombo mbalimbali vya habari ili kulinda haki za kazi hizo za sanaa.

Hata hivyo, mbali na juhudi hizo, bado kulidhihirika kwamba nguvu zaidi zinahitajika katika kufanikisha mapambano ya kuwakomboa wasanii, watengenezaji na wasambazaji wa kazi za sanaa ili wapate malipo/mapato stahiki kutokana na kazi zao. Katika kuhitimisha warsha hiyo maazimio kadhaa yalipitishwa na washiriki, nayo ni:

 Sehemu kubwa ya umma – wakiwemo wasanii wenyewe - haijuwi chochote kuhusu COSOTA wala Sheria ya Hakimiliki na Hakishiriki, hivyo basi washiriki waliiomba COSOTA kuendesha kampeni kamambe nchi nzima ili kuuelimisha umma pamoja na wasanii kuhusu Sheria ya Hakimiliki na Hakishiriki. Vyombo vya habari (luninga, redio na magazeti) navyo pia viliombwa kufanya kazi hiyo kama moja wapo ya majukumu ya vyombo hivyo katika kuuelimisha umma. Elimu hiyo pia ijumuishe masuala ya madhara ya kununua kazi feki za wasanii – muziki, filamu na machapisho mbalimbali ambayo, mbali na kutokuwa na ubora wa viwango, lakini pia husabisha kukosekana kwa mapato stahiki (kodi) kwa upande wa serikali na (mrahaba) kwa upande wa wasanii.

 COSOTA ishirikishwe katika vituo vya forodha (bandarini na mipakani) katika uingizaji bidhaa za kazi za sanaa nchini kama vile zinavyoshirikishwa Mamlaka ya Chakula na Dawa (Tanzania Food and Drug Authority) kwa bidhaa za chakula na dawa; Shirika la Viwango Tanzania (Tanzania Bureau of Standards) kwa bidhaa zenye viwango vinavyotambulika kimataifa; pamoja na Tume ya Ushindani wa Biashara (Fair Competition Commission – FCC) kwa bidhaa bandia.

 COSOTA au BASATA wasajili na kutoa leseni kwa maduka/maktaba yanayouza/kukodisha CD/DVD za muziki/filamu, vibanda vya “kideo” vinavyoonesha sinema na majumba ya starehe/kumbi zinazopiga muziki.

 Kwa kuwa Mamlaka ya Mapato Tanzania (Tanzania Revenue Authority) imepata mafanikio makubwa katika kukusanya kodi kwa upande wa sigara na pombe kali kutokana na kuamuru matumizi ya ukanda wa lakiri (Bandroll/hologram) kwa watengenezaji/waagizaji wa bidhaa hizo, washiriki walipendekeza ama TRA au COSOTA waanzishe utaratibu huo huo kwa kazi za sanaa. Hii itasaidia kupambanua kati ya bidhaa (CD/DVD) halisi na zile feki.

 Kutokana na vitisho dhidi ya maisha ya watendaji wa serikali na taasisi zake
(COSOTA/TRA/FCC) wakati wa kufanya misako ya bidhaa feki, serikali ihakikishe inawapatia ulinzi madhubuti na wa kutosha watendaji hao na isiwe na huruma kwa maharamia hao wanaodiriki hadi kuwatishia maafisa wake.

 Mamlaka ya Mapato Tanzania (Tanzania Revenue Authority) ilipendekeza wasanii wote wasajili kazi zao pamoja na thamani ya kazi hizo na Mamlaka hiyo ili wakati wa kufanya msako iwe rahisi kutambua bidhaa zilizosajiliwa na zile zisizosajiliwa pamoja na thamani ya kazi hizo. Hii itawezesha TRA kupata thamani halisi ya kazi hizo kwa ajili ya kutoza kodi na pia kutoa adhabu kwa wale wanaoiba kazi za wasanii.

 Wasanii wote wasajili kampuni au taasisi zao kisheria ili iwe rahisi kutambuliwa na serikali pamoja na taasisi zake.

 Kuishajiisha serikali kuhuisha Sheria ya Hakimiliki na Hakishiriki ili adhabu kali zitolewe kwa wezi wa kazi za sanaa kwani kwa sheria ilivyo sasa, adhabu zinazotolewa ni ndogo sana kiasi kwamba maharamia wanaoiba kazi hizo hawashindwi kumudu kuzilipa.

 Kuihimiza serikali kuhakikisha kwamba Jeshi la Polisi na Mahakama wanasimamia sheria hizo kwa ukamilifu.

 Wasanii, watengenezaji na wasambazaji wa kazi za sanaa walihimizwa kupunguza gharama za uzalishaji bidhaa hizo ili bei nayo ipunguwe kwa mlaji wa mwisho katika kukabiliana na ushindani wa bidhaa feki – ambazo kutokana na ubora wake hafifu, bei za bidhaa hizo nayo huwa chini. Bidhaa feki pia husababisha wasanii kukata tamaa kwani huona jasho lao halilipi na hivyo huacha shughuli hizo na kuua vipaji vyao.

 Jeshi la Polisi lisiwe linawakamata watengenezaji na wasambazaji wa kazi feki tu, bali pia liwakamate watumiaji (walaji) wa kazi hizo pale wanaponunua bidhaa hizo, ili kupunguza, kama siyo kuondoa kabisa mahitaji (market demand) ya bidhaa feki.

 Kama Tume ya Ushindani wa Biashara (Fair Competition Commission – FCC) inaweza kukamata makontena kwa makontena ya bidhaa bandia wakati yakiingizwa nchini kupitia vituo vya forodha ( bandarini na mipakani), kwenye maghala ya kuhifadhia mizigo na mpaka madukani na kuziteketeza bidhaa hizo, kwa nini wasifanye hivyo kwa bidhaa za kazi za sanaa ( DVDna CD) za filamu na muziki? Suala la bidhaa feki limesambaa sana katika kazi za sanaa – kwa mfano: DVD na CD za filamu na muziki zinazoingizwa nchini kutoka nchi za mashariki ya mbali. Wasanii, watengenezaji na wasambazaji wa kazi za sanaa wanahimizwa kushirikiana kwa karibu sana na Tume ili kukabiliana na wizi wa kazi hizo.

 Baraza la Sanaa la Taifa (BASATA) lisimamie kwa karibu sana ili kuona kwamba mbali na kuwasajili wasanii kama linavyofanya hivi sasa, lakini pia liwasajili na kutoa leseni kwa watengenezaji na wasambazaji wa kazi za sanaa.

 Wasanii wenyewe wahakikishe wana elimu ya kutosha kuhusu tasnia zao – filamu, muziki, uandishi, uchoraji na kadhalika; Sheria ya Hakimiliki na Hakishiriki na wafuate maadili ya taaluma zao ili kazi wanazotengeneza ziwe za viwango vya juu, na hivyo basi kuvutia katika soko, siyo la ndani tu, bali hata ziweze kuuzwa katika soko la nje ya nchi.

Kwa kuwa suala hili la wizi wa kazi za sanaa limekuwa likipigiwa kelele kwa muda mrefu sasa; na kwa kuwa hakuna mafanikio makubwa yaliyopatikana kutokana na juhudi hizo ambazo hata hivyo zinastahili pongezi kwa taasisi/wakala wa serikali, kampuni, vikundi vya sanaa, wasanii binafsi na vyombo mbalimbali vya habari, hivyo basi ninatoa rai kwenu washiriki kwamba kilio chetu juu ya wizi wa kazi za sanaa tukifikishe kwa Mheshimiwa Rais Jakaya Mrisho Kikwete kumuomba aziongezee nguvu juhudi zinazofanywa na vyombo mbalimbali vya dola katika kupambana na wizi wa kazi za sanaa, kwani mbali na mapungufu kadhaa ya kisheria na kiutendaji, moja ya maelezo katika warsha hiyo ilikuwa kwamba watendaji wa serikali wamejikuta wakitishiwa hata maisha yao na maharamia hao, katika utekelezaji wa sheria, kanuni na taratibu za majukumu yao.

Katika hotuba yake ya kuvunja bunge aliyoitoa huko Dodoma tarehe 20 Julai 2010, chini ya kipengele cha “Michezo, Burudani na Utamaduni” Rais alinukuliwa akisema, pamoja na mambo mengine kwamba: “…..... Hivi sasa tumelipia mtaalamu mshauri kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam asaidie kutengeneza njia bora ya kusambaza kazi za wasanii wa muziki na filamu ili wapate malipo halali kwa jasho lao. Mafanikio ya zoezi hili yatatufundisha namna ya kuwasaidia wasanii wa fani nyingine pia ......…...” Hivyo basi, ninashauri kwamba tumuandikie barua Mheshimiwa Rais ya kumshukuru kwa juhudi zake na serikali anayoiongoza kuhusu kutengeneza njia bora ya kusambaza kazi za wasanii wa muziki na filamu ili wapate malipo halali kwa jasho lao, lakini pia kumuomba, kama alivyosimamia suala la mchezo wa mpira wa miguu hapa nchini katika kipindi cha miaka mitano ya utawala wake wa awamu ya kwanza, basi aongoze na asimamie kidedea suala la kupambana na wizi wa kazi za sanaa. Naomba mnipe mawazo/maoni yenu kuhusu pendekezo hilo.

Naomba kuwasilisha.

Wenu,

Said A. Ibrahim
Katibu - TAIPA

Zijue Haki katika Hakimiliki

2010-08-24T22:46:00.000-07:00

Hakimiliki humpa mtunzi au mbunifu haki mbali mbali, ni muhimu kuzijua haki hizi, maana msanii anapoingia mkataba unahusu Hakimiliki ni muhimu msanii akajua mkataba unahusu haki zipi kabla hajaingia katika makubaliano yoyote. Hakimiliki hutoa haki kuu mbili
1. Haki za kimaadili (Moral Rights),
2. Haki za kiuchumu (Economic Rights)
Haki za kimaadili humpa mtunzi na msanii haki ya kutambulishwa kwa kazi zake. Kama ni kitabu ile kutajwa katika jarada kuwa ni mtunzi ni haki za kimaadili, au jina la wahusika katika kazi ya muziki kutajwa katika cover ya CD ni haki za kimaadili, au wasanii wa filamu kutajwa baada ya filamu au kabla ni haki yao na wanatakiwa kuidai wakati wa kuingia mkataba. Kuna kazi nyingi sana ambazo hukosa kabisa kutaja majina ya wahusika hilo ni kosa.
Haki za kiuchumi ziko kumi;
i Kurudufu
ii Kusambaza
iii Kukodisha
iv Kutafsiri
v Kubadili matumizi
vi Kuonyesha kazi hadharani(Exhibition)
vii Kufanya maonesho hadharani (Public performance)
viii Kutangaza katika vyombo vya habari (Broadcasting)
ix Kuwasilisha kazi kwa umma kwa njia yoyote ile(Cable, internet etc)
x Kuingiza kazi nchini (importation)
Wakati wa kuingia mkataba ni muhimu kujulikana mkataba unatoa ruksa ya kutumika kwa haki gani katika hizi kumi. Kwa mfano ikiwa mwanamuziki anataka kusambaza kazi zake, mkataba utataja haki zile mbili tu za kwanza. Mara nyingi utasikia mwanamuziki akisema ameuza album, maana yake haki zote hizo kumi ameziuza. Aliyenunua anaweza akatafuta wasanii wengine wakairekodi tena, anaweza akaingia mikataba mipya labda na kampuni za simu kutumia muziki wako kama ringtone, au pengine tangazo, au kutumika katika filamu, kwa kweli wimbo mmoja unaweza ukafanyiwa mambo mengi sana. Ni muhimu kujua mkataba unatoa haki zipi.

Hakimiliki ni nin?

2010-08-24T12:15:00.000-07:00

Hakimiliki ni haki ambazo hupewa mtunzi au mbunifu ili aweze kufaidi matokeo ya kazi zake. Katika Hakimiliki mtunzi hupewa haki za aina mbili. Haki za kimaadili (Moral Rights), na Haki za Kiuchumi (Economic Rights). Haki za kimaadili humwezesha mtunzi kudai kutajwa jina lake katika tungo yake, kwa mfano mtunzi wa kitabu au hadithi, au nyimbo, na pia humpa haki za kulinda mtumizi ya tungo zake yasiharibiwe au kubadilishwa bila ruksa yake. Haki za kiuchumi humwezesha mtunzi kupata mafao kutokana na kazi zake aidha kurudufiwa, kusambazwa na kuuzwa, au kutumiwa hadharani. Kwa matumizi yoyote ni muhimu kuweko na makubaliano ya maandishi yenye vipengele vinavyoonyesha mipaka ya matumizi. Kwa mfano kama ni kurudufu na kusambaza, makubaliano lazima yaeleze maeneo ambayo mkataba utatumika, kama ni Kitaifa au kimataifa, lazima muda wa makubaliano utajwe, kama ni mwaka moja miwili au mitano. Kwa matumizi ya kutumiwa hadharani, kwa mfano katika vyombo vya utangazaji, radio na TV, au kwenye sehemu kama baa, kwenye kumbi mbalimbali,leseni hutolewa na Chama cha Hakimiliki na malipo hukusanywa na chama hicho kwa niaba ya watunzi na kisha pesa hizo hugawiwa watunzi. Ni bahati mbaya pamoja na vyombo kama redio kuwa vinapata mabilioni ya pesa kutoka sehemu mbalimbali kwa matumizi ambayo huhusisha kazi za wasanii vyombo hivi vimegoma kuwalipa wasanii vikitumia kila kisingizio.

Bwagamoyo Sound

2010-06-18T06:29:00.000-07:00

Bendi ambayo ilikuwa Tanga ikijipanga hapa ikiwa Mango Garden Kinondoni

Santon Sound

2010-06-18T06:07:00.000-07:00

Bendi ya Santon iko Manzese, ina wanamuziki wale nduguze marehemu Eddy Sheggy. Kasaloo Kyanga nae ni mwanamuziki wa bendi hii.

Hamza Kalala na Ally Chocky

2010-04-25T22:46:00.000-07:00

Tanzania na wanamuziki wake

2010-04-02T11:02:00.000-07:00

Tanzania, kama zilivyo nchi nyingine imebahatika kuwa na wasanii wengi sana, Na kama ilivyo nchi nyingine vijana wamekuwa wakiunganisha utamaduni wao na wa watu wengine na kupata muziki ambao unaenda na mazingira yao. Blog inajaribu kuwaleta maisha kwa ujumla ya wanamuziki hawa na shughuli zao. Na katika kufanya hivyo kuwaweka katika jukwaa la dunia.

Bongo Flava

2010-03-24T10:14:00.000-07:00

Muziki asili

2010-03-24T08:31:00.000-07:00

Bendi

2010-03-24T08:22:00.000-07:00

Utangulizi

2010-03-24T03:02:00.003-07:00

Tanzania ni nchi yenye utajiri mkubwa wa sanaa kutokana na kuwa na watu zaidi ya milioni arobaini ambao wametokana na makabila zaidi ya mia moja ishirini. Katika blog hii tutajaribu zaidi kuongelea sanaa ya muziki. Kuna aina mbalimbali za muziki, kwa ujumla wake kuna muziki wa kiasili, muziki wa kimamboleo ambao ni mchanganyiko wa muziki kutoka maeneo mengi duniani. Wanamuziki wa Tanzania wamekuwa wakienda sambamba na nchi nyingine zinazoizunguka lakini bado kuna mambo mengi ambayo yamekuwa yakiwakosesha wanamuziki wa Tanzania nafasi katika jukwaa la dunia la kimuziki. Blog hii kwa kushirikiana na wadau mbalimbali itajaribu kuona na kutoa mawaidha mbalimbali ambayo yatasaidia kwa njia moja au nyingine katika kuboresha hali katika tasnia ya muziki nchini

Wasanii wa Tanzania na Haki Zao-Tanzania artists' rights

Zijue Performing na Mechanical Rights katika muziki

Hakishiriki ni nini?

Jifunze Hakimiliki na Hakishiriki (III)

Jifunze Hakimiliki na Hakishiriki (II)

Mheshimiwa Waziri Dr E Nchimbi, Serikali haina nia thabiti kumaliza wizi wa kazi za sanaa

Jifunze Hakimiliki na Hakishiriki

WARAKA WA KWANZA WA MAC TEMBA

Matumizi ya majina katika Hakimiliki

Zijue Haki katika Hakimiliki

Shamba la bibi

SI BUSARA KUUZA MASTER KWA MSAMBAZAJI

Wanamuziki wawili wafiwa na baba zao wiki hii

VITA VYA PANZI FURAHA YA KUNGURU

Kamatakamata ya Alex Msama, mfano wa kuigwa

Vyama vya wasanii Tanzania

Video ya zamani ya Sugu akisifu Fiesta yaibuliwa

LEO NI BIRTHDAY ZA WANAMUZIKI WATATU

Full Circle yakana kumzika Hugh Masekela

Mwanamuziki Hugh Masekela agoma kupanda jukwaani kwa kukosa malipo

Mkutano wa Shirikisho la Filamu Tanzania

Waziri wa Habari Utamaduni na Michezo kukutana wasanii

Mheshmiwa Rais sema neno moja tu..............

Mswaada wa marekebisho ya Sheria ya Hakimiliki

Marekebisho ya sheria ya Hakimiliki

Wizi wa kazi za muziki na filamu

Filamu ya Shoga yapigwa marufuku

STUDIO YA KUSAIDIA WANAMUZIKI

Kama ni kweli itafutwe suluhisho wasanii wafaidike na hizi fedha

Matatizo yatokanayo na kurusha filamu katika TV

Msambazaji mkubwa wa DVD apania kuwaondoa wasambazajji wa kujitegemea.

Utamaduni haipo katika orodha ya Wizara!!!!!!!!!!

Hotuba ya Rais kwa Bunge

Ahadi za Sugu kuhusu haki za wasanii

Tembelea

Serikali mpya, je wasanii kutakuwa na jipya?

TUMPIGIE KURA JAYDEE atuweke kwenye ramani ya muziki

Serikali mpya na mtizamo kwa wasanii 1

Muziki biashara

Mikataba katika kazi za Hakimiliki

Maajabu ya Tanzania

Mwanamuziki kudaiwa Milioni 90

Kuibiwa wazo

Wajane wa wanamuziki

Je unajua? 1

Performing Rights- Haki za kufanya onyesho hadharani

Mzee Kipara msanii mkongwe

Kesi ya Vibanda vya Video

Vifaa feki vya muziki

Fair Competition Commission CRDB Head Office Building, 7th Floor(Gorofa ya 7), Azikiwe Street, P.O.Box 7883, DSM. Tel: +255 22 2122 479, Fax: +255 22 2122 449, Email: info@competition.or.tz

Hakigram-alama ya sticker katika kazi za sanaa

Kitendawili cha kutangaza neno la Mungu kwa nyimbo za wizi

Madj wetu

Oliver Mutukudzi

Muda wa ulinzi wa Hakimiliki

Mikataba ya kazi za sanaa ni muhimu sana

Wimbo mali ya nani?

Haki na Majukumu

Ufanye nini ukiibiwa kazi zako

COSOTA na COSOZA

Wizi wa kazi za sanaa -Piracy

Mikataba

Ripoti ya warsha ya TAIPA

Zijue Haki katika Hakimiliki

Hakimiliki ni nin?

Bwagamoyo Sound

Santon Sound

Hamza Kalala na Ally Chocky

Tanzania na wanamuziki wake

Bongo Flava

Muziki asili

Bendi

Utangulizi

Fair Competition Commission
CRDB Head Office Building, 7th Floor(Gorofa ya 7), Azikiwe Street, P.O.Box 7883, DSM.
Tel: +255 22 2122 479, Fax: +255 22 2122 449, Email: info@competition.or.tz